Hệ Thống Điều Hướng Cử Chỉ Của Google Trên Android Q Bị Đánh Giá Quá Kém

Trong tháng 08/2019, chúng ta sẽ được biết tên gọi chính thức của Android Q cùng với phiên bản hoàn chỉnh cuối cùng của hệ điều hành di động rất được trông chờ.

Những người đã và đang sử dụng bản beta của Android Q hẳn sẽ rất trông chờ. Chế độ tối toàn hệ thống của Google trông thực sự ấn tượng, cùng với các tùy chọn thay đổi giao diện mới được giấu kỹ trong phần thiết lập nhà phát triển cho thấy những nền móng báo hiệu cho khả năng tùy biến mạnh mẽ hơn nữa của Android trong tương lai. Một điểm đáng khen ngợi khác là khả năng quản lý quyền ứng dụng được cải tiến, bảo vệ tốt hơn quyền riêng tư của người dùng.

Tuy nhiên, vẫn có một điều khiến các người dùng Android thấp thỏm không yên: hệ thống điều hướng cử chỉ của Google có thể khiến toàn bộ trải nghiệm Android Q tệ hại, và khiến quá trình sử dụng nó thường ngày trở nên khó khăn hơn.

Nỗ lực đầu tiên của Google nhằm mang hệ thống điều hướng cử chỉ lên Android là trên bản Pie, với hệ thống hai nút bấm kết hợp giữa cử chỉ và bấm nút, và kết quả không mấy khả quan. Sau khi nhận được khá nhiều phản hồi từ người dùng và tham khảo các hệ thống điều hướng cử chỉ của OnePlus, Huawei, Samsung..., Google đã mang một hệ thống điều hướng cử chỉ mới không còn nút bấm nào lên Android Q.

Thực tế, hệ thống điều hướng của Q tốt hơn hẳn so với Pie

Trên Android Q, thao tác vuốt từ dưới lên để thoát ra màn hình chính có cảm giác khá tự nhiên, thao tác mở trang đa nhiệm cũng tương đồng như trên iPhone X, người dùng cũng không cần phải vuốt lên hai lần ở màn hình chính để vào app drawer. Nhưng với việc không còn nút Back, Google cho phép người dùng quay lại bằng cách vuốt từ cạnh trái hoặc phải của màn hình. Cử chỉ hoạt động mượt mà, nhưng vô tình lại xung đột với các ứng dụng có menu trượt ra từ hai cạnh màn hình (thường gọi là "hamburger menu"), khiến menu không thể truy cập được.

Để giải quyết vấn đề, kể từ Android Q Beta 5, Google giới thiệu tính năng "Peek" để người dùng mở được menu trượt ra. Người dùng có thể giữ ngón tay ở cạnh màn hình, đợi cho menu trượt lộ ra, sau đó tiếp tục vuốt ngón tay để kéo menu ra. Giải pháp không mấy hiệu quả. Chúng quá phức tạp và không hề trực quan.

Thao tác chờ và vuốt có xác suất thành công 50%. Nó đòi hỏi người dùng phải thực hiện thật chính xác, và nếu không làm đúng, người dùng sẽ thực hiện nhầm thao tác quay lại thay vì mở menu. Phương thức dùng hai ngón tay dễ thự hiện hơn, nhưng nếu đang dùng điện thoại bằng một tay, đó là điều bất khả thi.

Có rất nhiều các ứng dụng có menu trượt ra, bao gồm nhiều ứng dụng chính chủ Google như Photos, Drive, và Play Store. Điều đó có nghĩa là Android Q không chỉ gây xung đột chức năng, mà "giải pháp" của Google còn khiến sự bực bội tăng gấp nhiều lần. Trong khi thao tác về màn hình chính hay chuyển đổi qua lại giữa các ứng dụng diễn ra nhanh và mượt mà, nhưng thao tác quay lại có cảm giác ép buộc và không đồng điệu. Chưa hết, thao tác quay lại không phải là điểm trừ duy nhất trong hệ thống điều hướng cử chỉ của Android Q. Kể từ bản Beta 6 (và sẽ hiện diện trên bản chính thức), hệ thống điều hướng cử chỉ của Google sẽ không hoạt động nếu người dùng sử dụng launcher bên thứ 3.

Hệ thống cử chỉ được thiết kế gắn chặt với launcher Pixel của riêng Google, và ngay khi bạn chuyển sang các launcher khác như Action, Nova, Evie Launcher, hay bất kỳ thứ gì khác, người dùng sẽ bị chuyển ngược lại hệ thống điều hướng 3 nút cổ điển, không thể bật được hệ thống cử chỉ trừ khi quay về với Pixel Launcher. Điều này không chỉ gây khó khăn cho người dùng có thói quen chuyển đổi qua lại giữa Pixel Launcher và các launcher bên thứ 3, nó còn gây phiền cho bất kỳ ai thích thú với cử chỉ trên Q và các launcher tùy biến hay ho khác do các nhà phát triển tài năng tạo ra.

Tất nhiên, Android Q vẫn đang trong giai đoạn beta và sẽ còn một bản beta cuối cùng trước khi ra mắt bản chính thức vào cuối tháng 08/2019.

Google cho biết sẽ cung cấp một bản cập nhật nhỏ sau khi ra mắt bản chính thức để mở khóa hệ thống điều hướng cử chỉ cho các launcher bên thứ 3, nhưng điều đó vẫn có nghĩa Android Q sẽ ra mắt mà không có sẵn tùy chọn đó. Hơn nữa, vẫn chưa rõ thời điểm cụ thể của bản cập nhật nhỏ.

Về phần thao tác "peek", chưa rõ liệu nó sẽ có thay đổi nào cho đến tháng 08/2019 hay không. Từ Pie đến Q, có vẻ như Google vẫn không biết chính xác bản thân hãng muốn làm gì với hệ thống cử chỉ trên Android. Việc công ty thử nghiệm những thứ mới mẻ, và đang làm những điều họ nghĩ là tốt nhất, là rất đáng khen ngợi. Nhưng đồng thời, điều đó lại biến người dùng thành những chú chuột thử nghiệm và buộc phải thích nghi với nhiều vấn đề đi kèm.