Các Nhà Khoa Học Đã Tìm Ra Một "Thế Giới Kỉ Jura" Ngay Bên Dưới Australia

Loạt núi lửa cổ đại được hình thành từ 180 - 160 triệu năm trước, khi Đại châu lục Gondwana - mà Australia từng là một phần của Đại châu lục - bắt đầu tan rã. Trong hàng triệu năm, dãy núi lửa nằm sâu dưới đất, không được phát hiện cho tới hiện nay.

Vùng đất ngầm được phát hiện vào năm 2017 bởi một đội khoa học dẫn dắt bởi nhà địa chấn học Jonathan Hardman, thời điểm đó ông đang học bằng tiếng sĩ tại đại học Aberdeen của Scotland và hiện là nhân viên của công ty dầu mỏ CGG. Hardman và đồng nghiệp đã đặt tên cho phát hiện mới là Tỉnh Núi Lửa Warnie, và công bố những phát hiện của mình trong cuốn Nghiên cứu Gondwana.

Tỉnh Núi Lửa Warnie được xác định ở hơn một kilomet dưới lưu vực Cooper và Eromanga, một vùng trầm tích có độ tuổi bằng các loài khủng long rộng hơn một triệu kilomet vuông. Những vùng này là điểm nóng cho khai thác khí ga và dầu mỏ từ những năm 1960, và hiện đang là mỏ hydro carbon trên đất liền lớn nhất của Australia, khiến cho các phát hiện trở nên bất ngờ hơn.

Theo các tác giả, tìm ra một vùng núi lửa lớn vào khu vực đã được khai thác nhiều như vậy cho thấy rằng những vùng đất đã được khai phá vẫn có tiềm năng cho các tỉnh núi lửa khác ở Australia và các nơi trên thế giới. Khoảng 1,400 giếng dầu đã được hình thành ở khu vực trong vòng nửa thế kỷ qua, cho thấy có thể dung nham đã được bảo vệ trong lớp đá trầm tích đó.

Để có thể tìm hiểu sâu các khu vực, Hardman và đồng nghiệp cần thu thập các thông tin địa chấn, trọng lực và từ trường từ máng Nappamerri trong lưu vực Cooper. Nhờ các thông tin đó mà họ có thể hình dung ra các đường viền của tỉnh núi lửa Warnie, vốn được đặt tên theo khu thám hiểm Warnie Tây 1 gần đó và tên của một cầu thủ Cricket người Úc là Shane Warne.

Không rõ tại sao những ngọn núi lửa được hình thành vào 180 triệu năm trước, nhất là khi chúng không được nằm trên rìa của của châu lục nào vào thời kì kỉ Jura, vốn là một trong những điều kiện tạo ra núi lửa.

Hardman và nhóm nghiên cứu đã cho một vài lý do cho sự hình thành núi lửa, ví dụ như là sự trải đều và nổi lên của các lớp đá tan chảy dưới bề mặt Trái đất. Dù vậy, các nhà nghiên cứu vẫn cho rằng cần có thêm các thông tin về khu vực trước khi có thể xác định rõ ràng nguồn gốc của tỉnh núi lửa Warnie.

Theo đồng tác giả Simon Holford của đại học Adelaide, dù quá trình hình thành như thế nào đi chăng nữa, việc hình thành dãy núi lửa cho thấy rằng nó có tác động cho khu vực xung quanh nó - một thế giới kỉ Jura. Từ lâu, những ngọn núi lửa bơm ra dung nham và khói bụi cho các con sông và hồ xung quanh trước khi tự chôn vùi dưới lớp đá trầm tích do chính nó tạo ra.