Tính Năng Tự Tạo Trang Cá Nhân Của Facebook Đang Giúp IS, Al-Qaeda Tuyển Thành Viên

Khoảng cuối tháng 09/2019, Facebook đã bị Ủy Ban An Ninh Và Trao Đổi (Securities and Exchange Commission - SEC) thuộc Trung Tâm Tố Giác Quốc Gia Hoa Kỳ (The National Whistleblower Center - NWC) tố cáo tính năng tự tạo trang (Page) với tên cá nhân đã vô tình trao cho 2 nhóm cực đoan là IS và Al-Qaeda một công cụ để tuyển thành viên và kết nối với nhau.

Theo AP, mạng xã hội hầu như vẫn chưa thay đổi nhiều kể từ khi bị điều tra hồi tháng 05/2019 vì tính năng tự tạo các trang dành cho doanh nghiệp nhưng thật ra lại được các phần tử cực đoan tại Trung Đông cũng như các nhóm da trắng thượng đẳng (White Supremacist) tại Mỹ khai thác. Trước cáo buộc, các nghị sĩ Mỹ thuộc Ủy Ban Thương Mại, Khoa Học Và Giao Thông Vận Tải sẽ tiến hành chất vấn các đại diện của Facebook. Trong số những nhân viên cấp cao của Facebook tham gia phiên chất vấn có Monika Bickert - người đứng đầu các nỗ lực của Facebook nhằm ngăn chặn nội dung, thông điệp cực đoan.

Theo hồ sơ mà AP thu thập được, có gần 200 trang được tạo tự động, một số cho các doanh nghiệp, số khác cho các trường học hoặc các danh mục người dùng khác nhưng lại tham chiếu trực tiếp đến IS và hàng chục trang đại diện cho Al-Qaeda cũng như nhiều nhóm khủng bố khác.

Đáp lại yêu cầu bình luận về vụ việc, người phát ngôn của Facebook nói với AP: “Ưu tiên của chúng tôi là phát hiện và xóa các nội dung được đăng bởi những người vi phạm chính sách của Facebook nhằm chống lại các cá nhân và tổ chức nguy hiểm để tiên đoán các nhân tố xấu. Những trang được tạo tự động không giống các trang Facebook thông thường bởi người dùng khác không thể vào bình luận hay đăng bài và chúng sẽ bị xóa nếu vi phạm bất kỳ chính sách nào của Facebook. Dù không thể nắm bắt hết được nhưng chúng tôi vẫn rất cẩn trọng trong nỗ lực ngăn chặn nội dung cực đoan”

Facebook tích hợp nhiều chức năng để tự động tạo lập các trang dựa trên nội dung được đăng tải bởi người dùng. Trong báo cáo của NWC, cơ quan đặc biệt nhấn mạnh đến một tính năng có thể giúp các doanh nghiệp kết nối với nhau. Theo đó, Facebook sẽ sao chép thông tin về công việc từ các trang cá nhân của người dùng từ đạo tạo ra các trang mới doành cho doanh nghiệp. Nó sẽ giúp các nhóm khủng bố tìm ra nhau bởi nó cho phép người dùng thích các trang giống nhau từ đó mang lại cho các tổ chức khủng bố một danh sách các cảm tình viên tiềm năng có thể tuyển mộ.

Báo cáo cho thấy các trang tự tạo bởi Facebook nhằm quảng bá cho các nhóm cực đoan thực chất rất dễ tìm thấy với từ khóa tìm kiếm là tên những phần tử khủng bố. NWC đã phát hiện ra một trang có tên Mohammed Atta với ảnh đại diện là biểu tượng của một trong những tín đồ al-Qaeda và hắn là một trong số những tên không tặc thực hiện cuộc tấn công khủng bố 11/9. Trang cá nhân của hắn có các dòng mô tả: “Làm việc tại Al Qaidah”, “Theo học tại Đại học Bin Laden” và “Trường khủng bố Afghanistan”.

Facebook vẫn đang cố gắng hạn chế sự lan tỏa của các nội dung cực đoan trên mạng xã hội của hãng và kết quả hiện vẫn rất hỗn hợp. Chẳng hạn như vào tháng 03/2019, Facebook đã mở rộng các định nghĩa về nội dung bị cấm bao gồm tài liệu liên quan đến chủ nghĩa dân tộc da trắng và chủ nghĩa ly khai da trắng tại Mỹ cũng như các nội dung liên quan đến các nhóm cực đoan khác. Facebook cho biết công ty đã cấm cửa 200 tổ chức hô hào chủ nghĩa gia trắng thượng đẳng và 26 triệu nội dung liên quan đến các nhóm cực đoan toàn cầu như IS và al-Qaeda.

Facebook cũng đã mở rộng các định nghĩa về chủ nghĩa khủng bố trong đó bao gồm không chỉ các hành vi tham gia bạo lực nhằm đạt được mục đích chính trị hoặc ý thức hệ mà còn là những hành vi cố tình gây ra bạo lực, đặc biệt là khi nhằm vào dân thường với ý định cưỡng chế và đe dọa. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ việc thực thi các chính sách của Facebook tốt đến đâu, vì hiện tại mạng xã hội vẫn là nền tảng chính của những kẻ ủng hộ cho các tổ chức cực đoan nổi tiếng.

Dù đã điều chỉnh chính sách và ra sức rà quét nhưng rất nhiều nội dung vẫn để lọt và nhiều trang liên quan đến các phần tử hay tổ chức khủng bộ đã được Facebook tự tạo ra. Nó có thể là một vấn đề của hệ thống tự tạo trang riêng của Facebook nhưng báo cáo của NWC gợi ý rằng Facebook đã không làm tốt những gì đã cam kết.

Cụ thể, nhiều trang được AP thu thập cho thấy nó chỉ được gỡ bỏ sau hơn 6 tuần kể từ ngày 25/06 - thời điểm trước khi Monika Bickert bị chất vấn bởi một nhóm nghị sĩ khác. Theo John Kostyack - giám đốc điều hành SEC, Facebook đã thổi phồng kết quả trong việc ngăn chặn thông điệp cực đoan trên mạng xã hội.

Kostyack cho biết: “Facebook muốn chúng ta tin rằng các thuật toán của họ bằng cách nào đó đang xóa các nội dung cực đoan. Tuy nhiên, một thuật toán tương tự lại đang tự tạo ra các trang với tựa đề như “Tôi yêu nhà nước Hồi giáo IS” và hiển nhiên chúng rất lý tưởng để những tên khủng bố sử dụng nhằm kết nối và tuyển mộ”