“Robot Phóng Viên” Tự Động Viết Báo Như Thế Nào?

Tháng 01/2015, vài phút sau khi Apple công bố kết quả kinh doanh, hãng tin Associated Press đã xuất bản (trên các kênh tin tức CNBC, Yahoo, và một số khác) bài viết có tiêu đề “Apple tops Street 1Q forecast” (Apple dẫn đầu dự báo Quý I/2015).

Bài viết không có chứa các nhận định chủ quan, hay đúng hơn, nó không có yếu tố con người. Nó chỉ là một tin tức tài chính đơn thuần và được xuất bản bởi một hệ thống tự động thông thạo của AP Style Guide.

AP đã bổ sung hệ thống viết tin tức tự động từ giữa năm 2014. Hiện hệ thống có thể xuất bản khoảng 3,000 bài viết mỗi quý, con số sẽ còn tiếp tục tăng trong tương lai.

Kết quả tài chính hàng quý là một điều cần thiết đối với các báo cáo kinh doanh - nó vừa đơn điệu vừa căng thẳng, đòi hỏi sự kết hợp của độ chính xác và tốc độ. Đó là một trong những lý do vì sao từ mùa hè 2014, AP đã hợp tác với Automated Insights để bắt đầu tự động hoá các báo cáo thu nhập hàng quý trên nền tảng Wordsmith.

Chúng ta không nhất thiết phải hiểu rõ bản tin của robot ngay từ lần đọc đầu tiên. Nó sẽ tạo cho người đọc cảm giác khá rập khuôn, xử lý còn khô khan nhưng phần nội dung chắc chắn sẽ có các thông tin tài chính cần thiết khá rõ ràng. Phần kết thường là câu “Bài viết này được tạo bởi Automated Insights”.

Theo James Kotecki, giám đốc quan hệ công chúng AI, nền tảng Wordsmith tạo ra hàng triệu bài báo mỗi tuần. Các đối tác của hãng bao gồm Allstate, Comcast, và Yahoo với các tin tức báo cáo bóng đá tự động. Kotecki ước tính hệ thống của công ty có thể sản xuất 2,000 bài/giây nếu cần thiết.

Philana Patterson, một trợ lý biên tập viên thương mại tại AP nhận nhiệm vụ triển khai hệ thống, cho rằng ban đầu có một số hoài nghi từ các nhân viên: “Tôi sẽ không mong đợi robot là một nhà báo giỏi để không thể nghi ngờ”. Patterson cho biết khi chương trình bắt đầu lần đầu tiên vào tháng 07/2014, những bản tin tự động sẽ có sự giám sát của con người, những lỗi nhập số liệu sẽ được gửi cho Automated Insights để có những tinh chỉnh cần thiết.


Hệ thống bắt đầu đi vào tự động hoàn toàn vào tháng 10/2014, khi những bài viết được trực tiếp xuất bản không cần sự can thiệp của con người. Cả AP và Automated Insights cho biết rằng không có vị trí công việc nào bị mất do “robot phóng viên”.

Hệ thống tự động hiện có ít lỗi hơn so với việc làm tương tự thực hiện bởi con người trong những năm qua. Trước khi chương trình được thực hiện, AP ước tính đã thực hiện báo cáo kinh doanh hàng quý cho khoảng 300 công ty. Hiện có khoảng 3,000 báo cáo được thực hiện tự động mỗi quý. 120 công ty trong số đó sẽ có thêm tác động của con người như cập nhật thêm những đoạn dẫn dắt hay phân chia tách theo theo từng mảng riêng.

Patterson cũng cho biết một công ty như Apple sẽ được làm tự động về thông tin tổng quát, còn những phóng viên như Brandon Bailey sẽ tập trung vào các góc cạnh, những báo cáo có nhiều sắc thái hơn, trong bối cảnh lợi nhuận công ty, kèm theo những phát ngôn từ ban điều hành Apple. Những công ty khác bao gồm Google, Coca-Cola, và American Airlines cũng tương tự. 180 công ty còn lại cũng sẽ được quản lý nếu cần thiết.

Trong 300 công ty trên, có khoảng 10 công ty không được thực hiện tự động như Citigroup và Wells Fargo. Patterson cho biết danh sách sẽ được đánh giá và cập nhật lại hàng quý.

Kể từ khi mối quan hệ đối tác bắt đầu, các yếu tố như những mô tả kinh doanh và định hướng tương lai được bổ sung vào danh sách kỹ năng của nền tảng. Bước tiếp theo là mở rộng cho hơn 1,000 công ty ở Canada và một vài khu vực khác trên thế giới. Patterson cũng cho biết thêm AP đang bắt đầu hướng đến các mục đích khác ngoài các báo cáo kinh doanh.

Vì vậy, những chiếc máy tính sẽ không “tranh giành” công việc của các nhà báo. Thay vào đó, chúng sẽ hỗ trợ họ có thêm thời gian suy nghĩ thấu đáo hơn về bức tranh toàn cảnh. Patterson cho biết: “Một trong những điều chúng ta thực sự muốn các phóng viên có thể làm là khi tin tức kinh doanh được công bố, họ không chỉ tập trung vào những con số ban đầu. Mục tiêu là có thể mang đến cho người đọc những phân tích thông minh hơn, những câu chuyện thú vị hơn”