Bình Minh Của Trí Tuệ Nhân Tạo (AI)

Nhà khoa học Stephen Hawking đã từng cảnh báo: “Việc phát triển một trí thông minh nhân tạo (AI) hoàn chỉnh đồng nghĩa với việc đánh vần những từ cuối cùng của loài người”. Còn Elon Musk – người sáng lập Space X, Tesla Motor và Paypal – cũng từng bày tỏ sự lo ngại AI sẽ trở thành mối họa lớn nhất đối với loài người. Hay thậm chí cả Bill Gates, người đàn ông giàu có nhất thế giới, cũng có những trăn trở tương tự.

Điều mà họ lo ngại lại chính là thứ mà loài người đã, đang và sẽ phát triển nó lên một tầm cao mới. Sẽ là một sự lừa dối nếu các tập đoàn công nghệ lớn nói họ không quan tâm hay cố tránh xa AI. Sức mạnh của AI có thể giúp ích trong rất nhiều việc, từ quản lý cơ sở dữ liệu cho đến phân tích, đánh giá, đưa ra dự đoán.


Với khả năng quản lý các siêu máy tính hàng đầu, AI quá tuyệt vời để con người có thể từ bỏ nó. Câu hỏi được đặt ra là, làm thế nào để lo lắng một cách khôn ngoan?

Trước khi nói về sự nguy hiểm của AI, đâu là lý do mà chúng ra đời? Máy tính là một trong những phát minh vĩ đại nhất của nhân loại, và sức mạnh của chúng là chìa khóa để con người mở ra những cánh cửa khoa học mới sâu xa hơn, phức tạp hơn. Sự phát triển thần tốc về phần cứng cùng các công nghệ chế tạo máy tính đã giúp con người đạt được những thành tựu và tiến bộ vượt bậc, đưa xã hội loài người vượt lên một tầm cao mới. Trong đó, AI có thể được xem như là chìa khóa để con người sử dụng được tối ưu sức mạnh của những cỗ siêu máy tính.

Về cơ bản, AI được “dạy dỗ” theo cách mà các nơ-ron thần kinh của con người phải tiếp nhận và xử lý một lượng lớn dữ hiệu hàng ngày. Bằng cách liên tục nhận diện và ghi nhớ những mệnh lệnh, nội dung, xử lý,... theo các yêu cầu của con người, AI cũng được “học” và trở nên “thông minh” hơn theo thời gian.

Dần dà AI có khả năng tự thích nghi với hệ thống cơ sở dữ liệu đồ sộ của các siêu máy tính và dễ dàng đáp ứng các nhu cầu truy xuất dữ liệu của con người, cho dù chúng đôi khi không hoàn toàn giống nhau.

Cho nên về cơ bản, AI sinh ra là để giúp đỡ con người. Vậy, sức mạnh của AI liệu có đủ để con người phải e dè?


Khi nhắc tới AI cùng sức mạnh của nó, nhiều người có thể sẽ thấy lo lắng về một viễn cảnh giống như trong các bộ phim khoa học viễn tưởng khi mà AI sẽ trở thành mối đại họa cho nhân loại.

Việc tranh cãi xung quanh việc liệu có nên tiếp tục nâng cấp “trí tuệ” cho AI cũng như cảnh giác hay thậm chí là tránh xa nó là đề tài chưa bao giờ chấm dứt.

Khi viễn cảnh AI đủ thông minh để đe dọa đến cuộc sống của loài người vẫn còn nằm trong phạm vi phim ảnh, thì những ứng dụng của nó đã hiện hiện ở ngoài đời thực trước mắt. Có quá nhiều thứ mà con người không thể tự mình làm được bằng đôi tay của mình, nhưng AI cùng khả năng của nó thì có thể.

Với khả năng của mình, AI đang giúp con người làm được những điều mà con người không thể, hoặc khó có thể tự mình làm tốt được. Các bác sĩ có một công cụ tuyệt vời để phát hiện các mầm bệnh nguy hiểm nhất, các thuật toán nhận dạng tiếng nói đang là công cụ hỗ trợ cho các thao tác trên thiết bị thông minh, hay thậm chí là giúp những người mù chữ có cơ hội tiếp xúc với văn hóa... Dù là ở lĩnh vực nào, rõ ràng AI là thứ có thể giúp con người rất nhiều trong cuộc sống.


Bản thân AI là do con người tạo ra, vậy nên nó trở nên nguy hiểm hay không là do chính con người quyết định.

Thực tế, AI cũng giống như một đứa trẻ: chúng ta dạy cho nó con đường đúng đắn thì nó sẽ làm người tốt, ngược lại, nếu được dạy những điều sai trái thì nó sẽ là mối nguy hại của xã hội. Cho nên, trước khi AI đủ thông minh để nhận ra điều gì là đúng là sai, chính cách mà chúng ta đang sử dụng AI sẽ quyết định ảnh hưởng của nó đối với xã hội.

Vấn đề nằm ở khả năng của AI, nó có thể can thiệp sâu vào cuộc sống của con người, từ đánh giá tâm lý cho đến việc kiểm soát các hoạt động thường ngày qua các thiết bị điện tử. Có thể thấy, những lo lắng của Stephen Hawking là hoàn toàn có cơ sở.

Hiện tại, các chính phủ cũng như các nhà khoa học đã và vẫn đang kiểm soát được hoàn toàn những gì mà AI làm được. Cũng giống như một xã hội cần được duy trì sự ổn định bằng luật pháp, việc tạo ra và sử dụng các AI đã và đang nằm trong những quy trình quản lý nghiêm ngặt.

Nhân loại có đủ trí tuệ để tạo ra chúng, và cũng có đủ trí tuệ để biết được cách để kiểm soát sức mạnh của chúng. Khi AI còn được sử dụng với mục đích hỗ trợ con người, thì chúng ta vẫn còn có thể an tâm về chúng.


Rõ ràng, AI có những mối nguy hiểm tiềm năng, nhưng nó đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống con người với những lợi ích rất lớn.