Cuộc Tái Cấu Trúc Mới Của Google Liệu Có Trở Thành Một Tai Họa?

Larry Page, trong nỗ lực giải thoát chính mình khỏi “cơn đau đầu” trong việc quản lý, nhưng cũng rất có thể cuộc cải tổ lại toàn bộ bộ máy tổ chức của công ty sẽ lại tạo ra “một cơn đau đầu khác”.

Có 2 lý do để lo lắng về tương lai Google:

Page đã làm suy yếu phần quan trọng nhất của mảng kinh doanh cốt lõi nhất.
Page đồng thời cũng tạo một môi trường mới, châm ngòi cho cuộc nội chiến giữa các CEO của công ty con.

Trung tuần tháng 08/2015, Google bất ngờ tuyên bố thông tin chấn động khi thành lập công ty mới, với tên gọi là Alphabet. Còn Google trở thành 1 trong 6 nhánh con của Alphabet. Các chuyên gia phân tích tỏ ra thích thú với động thái mới. Các nhà đầu tư cũng đồng tình. Kết quả là cổ phiếu của hãng đã tăng 4%.

Tuy nhiên, nếu nhìn sâu xa hơn vào vấn đề, có thể thấy 2 mối lo ngại trước thay đổi mang tính bước ngoặt của Google:

Quyền lực của mảng kinh doanh cốt lõi của Google đã bị suy giảm:

Mặc dù việc thay đổi tên doanh nghiệp có vẻ như chỉ là những biến chuyển của bề ngoài, nhưng thực tế nó lại có tác động vô cùng mạnh mẽ. Dường như Larry Page đang muốn tuyên bố với toàn công ty rằng, một số thứ đang thay đổi nhưng thông điệp này lại không được truyền tải theo cách được mong đợi.

Việc biến Google thành con của Alphabet đã “giáng cấp” mảng kinh doanh quan trọng nhất của toàn công ty. Những gì thuộc về Google chỉ còn lại là YouTube, Android, Gmail và Google Maps.

Có lẽ Larry Page chỉ muốn nói với toàn thể công ty rằng mình không còn thích thú với những mảng kinh doanh này nữa. Đối với nhân viên của Google? Xin thứ lỗi, ông chủ đang hứng thú với những dự án lớn hơn. Đối với những kỹ sư tại Alphabet và có cơ hội chuyển sang mảng kinh doanh khác? Liệu họ sẽ muốn ở lại Google hay chuyển qua làm cho dự án mới, thú vị hơn mà ông chủ của mình đang rất quan tâm?

Nội Chiến Vì Cái Tôi

Một số chuyên gia so sánh động thái tái cấu trúc toàn bộ công ty của Google giống như tập đoàn Berkshire Hathaway – một tổ chức hỗn hợp của những công ty và khoản đầu tư độc lập.

Trong tuyên bố thành lập Alphabet, Larry Page đã nhận định: “Nhìn chung, mô hình của chúng tôi sẽ được điều hành bởi những CEO tài năng, còn Sergey và tôi sẽ luôn sẵn sàng hỗ trợ mỗi khi cần thiết”.

Tuy nhiên, có một khác biệt lớn giữa Alphabet và Berkshire.

Tại Berkshire – các doanh nghiệp nhánh thật sự độc lập. Buffett sử dụng số tiền ông kiếm được từ mảng kinh doanh bảo hiểm để dành cho quỹ mua bán và sáp nhập các công ty có thể sinh lợi, mà theo ông có thể “tồn tại 100 năm”. Ví dụ, cũng trong tháng 08/2015, Berkshire Hathaway đã dành 37 tỷ USD để mua một công ty trong lĩnh vực hàng không vũ trụ.

Trong khi đó, Alphabet sẽ dùng số tiền mà Google kiếm được và sau đó chi tiêu vào những dự án không lợi nhuận khác, chẳng hạn như xe tự lái, vận tải bằng máy bay không người lái, hay khinh khí cầu Internet… Như vậy, bằng cách này hay cách khác, Google vẫn sẽ là nhân tố quan trọng với nhiều công ty con thuộc Alphabet. Ví dụ, xe tự lái của Google sẽ không thể thiếu Google Maps.

Trích bức thư giải thích về việc thành lập Alphabet của Larry Page: “Chúng tôi sẽ nghiêm khắc trong việc xử lý việc cấp nguồn vốn, và sẽ đảm bảo mỗi doanh nghiệp đều chấp hành tốt quy định”.

Có nghĩa là Larry Page và Sergey Brin sẽ quyết định người nào, sẽ được cấp vốn bao nhiêu, để làm gì. Vậy, sẽ ra sao nếu Tony Fadell – người điều hành Nest – muốn được Google rót nhiều tiền hơn để mở rộng kinh doanh, nhưng Pichai lại nghĩ rằng Fadell không nên làm điều đó?

Larry Page luôn muốn các CEO độc lập với nhau. Tuy nhiên, không thể phủ nhận rằng, tất cả họ đều đang dưới quyền của Page, bất kể dự án nào của họ cũng cần có sự thông qua của Larry Page.

Kết quả, Larry Page sẽ là người chịu trách nhiệm giải quyết thỏa đáng cho cái tôi của tất cả các CEO khác. Và tất nhiên, việc xử lý không khéo rất có nguy cơ dẫn đến tai họa.

Larry Page từng chia sẻ, bản thân ông thấy mệt mỏi vì các cuộc họp và công việc quản lý. Ông hy vọng sự ra đời của Alphabet có thể giúp ông nhẹ nhõm hơn, nhưng thực tế là ông hiện sẽ phải đối mặt với một nhiệm vụ khó khăn hơn nhiều: xử lý thỏa đáng với “6 cái tôi thật sự lớn” vừa được trao quyền.