Cựu Thiết Kế Của Apple: “Các Nguyên Tắc Cơ Bản Trong Thiết Kế” Của Apple Đang Dần Bị Lãng Quên

Tháng 11/2015, trang Co.Design có đăng tải một số chia sẽ của Bruce “Tog” Tognazzini và Don Norman – hai cựu nhân viên thiết kế của Apple. Chia sẻ nói về xu hướng thiết kế trên thế hệ các sản phẩm mới được Apple ra mắt trong những năm gần đây. Theo đó, cả hai cựu thiết kế đều cho rằng Apple đã đặt tính thanh lịch và sự đơn giản, trực quan lên trên độ dễ hiểu và dễ sử dụng.

Được biết, Bruce “Tog” Tognazzini là nhân viên thứ 66 của Apple, đồng thời cũng là tác giả của cuốn sách hướng dẫn người dùng đầu tiên. Còn Don Norman là một trong những nhà thiết kế trải nghiệm người dùng cho các sản phẩm của Apple trong giai đoạn từ năm 1993 - 1996.

Theo Bruce “Tog” Tognazzini và Don Norman, Apple “đang phá hủy thiết kế”, quên đi những nguyên tắc cơ bản trong triết lý phát triển sản phẩm của công ty, để tiếp cận với ngôn ngữ tối giản kiểu mới. Điều này được thể hiện rõ nét nhất trong việc Apple đã sử dụng font chữ San Francisco, thay cho tùy chọn Helvetica Neue truyền thống trên các thế hệ tiền nhiệm. Ngoài Norman và Tog, cũng có rất nhiều người dùng cũng tỏ ra khó chịu với thay đổi này của Apple khi font chữ mới được cho là có kích thước quá nhỏ.

Trích dẫn một đoạn trong chia sẻ trên Co.Design của Bruce “Tog” Tognazzini và Don Norman: “Không có gì hơn. Dù các sản phẩm hiện nay đã đẹp hơn rất nhiều so với trước đây, nhưng chính những thay đổi đó đã được đánh đổi với cái giá quá đắt. Những triết lý thiết kế cơ bản dần bị lãng quên: khả năng khám phá, phản hồi, phục hồi,... Thay vào đó, Apple lại chỉ tập trung vào cái đẹp, sử dụng font chữ có kích thước quá nhỏ, trong khi nét chữ thì mỏng và không có độ tương phản cao, sẽ rất khó để có thể đọc được đối với hầu hết người dùng có thị lực ở mức bình thường”.

Bên cạnh đó, Bruce “Tog” Tognazzini và Don Norman còn thể hiện sự không hài lòng khi tính đến tháng 11/2015, Apple vẫn chưa trang bị cho người dùng hai nút điều khiển cơ bản là “Undo” và “Back” như trên hệ điều hành Android. Ngoài ra, giao diện người dùng vẫn còn chứa quá nhiều những trình đơn ẩn, đòi hỏi khách hàng phải sử dụng nhiều cử chỉ khác nhau để truy cập.

Tính đơn giản, trực quan, dễ sử dụng vốn là truyền thống của Apple, giờ đây đã và đang dần bị thay thế bằng một ngôn ngữ khác.

Trong bài viết có chỉ rõ: “Một thiết kế được đánh giá là tốt cần phải có tính hấp dẫn, thú vị, tuyệt vời và dễ sử dụng. Nhưng những điều tuyệt vời đó yêu cầu thiết bị có thể hiểu và dễ dàng thao tác. Nó phải tuân thủ các nguyên tắc tâm lý cơ bản, chẳng hạn như khách hàng phải hiểu, kiểm soát được chúng và cảm thấy hài lòng khi sử dụng. Tất cả bao gồm khả năng sáng tạo, phản hồi, kết nối chính xác, có độ tương phản vừa đủ và đương nhiên có tính năng làm ngược lại những thao tác mà một người sử dụng đưa ra. Đây là những nguyên tắc cơ bản nhất mà những sinh viên năm nhất về thiết kế tương tác được học. Apple sẽ bị đánh trượt ngay từ những vòng đầu tiên nếu tham gia vào lớp học này”.
​
Norman và Tog còn cho rằng, sự vi phạm về các quy tắc trong thiết kế của Apple đã đi quá xa, không chỉ dừng lại ở vấn đề font chữ trên điện thoại. Nguyên nhân là do ảnh hưởng rộng lớn của Apple trong văn hóa thiết kế, vì vậy những thay đổi này có thể lan rộng tới các lĩnh vực khác, bao gồm cơ sở hạ tầng và những dịch vụ chăm sóc sức khỏe:

“Apple đang củng cố cho cái cũ, làm mất đi triết lý làm việc của các nhà thiết kế – đó là tạo ra cái đẹp, thậm chí còn đưa ra những chức năng đúng đắn, đảm bảo khách hàng có thể hiểu được và dễ sử dụng”.

Không chỉ Apple, Bruce “Tog” Tognazzini và Don Norman còn chỉ trích thiết kế của Google Maps và Android. Theo đó, hai sản phẩm này cũng vấp phải những sai lầm tương tự. Dù vậy, có một thực tế là, những công ty càng lớn, và bán càng nhiều những chiếc smartphone nổi tiếng nhất trên toàn cầu, sẽ càng trở thành tâm điểm của mọi sự chỉ trích.

Tuy nhiên, cả Norman và Tog đều không bác bỏ rằng Apple đã thành công trong việc biến các thiết bị của hãng trở nên trực quan và cực kỳ hấp dẫn. Chính những điều đó đã phần nào thuyết phục được người dùng trước những khuyết điểm còn hiện diện trên sản phẩm của Apple: “Sản phẩm đẹp và thú vị! Thế nên khi mọi người gặp khó khăn khi sử dụng, họ thường tự đổ lỗi cho mình. Ưu điểm là của Apple. Khuyết điểm thì thuộc về người dùng”​.