Vụ Panama Papers: 7 Thông Tin Cần Biết

Trong thượng tuần tháng 04/2016, cả thế giới đã bị chấn động khi ICIJ (International Consortium of Investigative Journalists – Hiệp hội các nhà báo điều tra quốc tế) công khai vụ “Panama Papers” với hơn 11 triệu e-mail, tài liệu mật của Mossack Fonseca, công ty luật có trụ sở tại Panama, bị cáo buộc là chuyên cung cấp các dịch vụ giúp rửa tiền, trốn thuế.

Vụ việc căng thẳng đến đỉnh điểm khi các quan chức hàng đầu thế giới cũng như những tỷ phú cũng có tên trong các tài liệu này với cáo buộc sử dụng các dịch vụ của Mossack Fonseca để trốn thuế.

CNNMoney đã tóm gọn 7 điểm của Panama Papers:

 Những thông tin mới nhất:

Một số tài liệu bị rò rỉ trong vụ bê bối Panama Papers đã mang đến những rắc rối lớn cho Chính phủ Iceland, cực điểm là khi Thủ tướng Iceland Sigmundur Gunnlaugsson phải tuyên bố từ chức vào ngày 06/04/2016. Các tài liệu cho biết, ông Gunnlaugsson và vợ có một công ty tại nước ngoài để giữ số tiền hàng triệu USD của họ, dù đã tuyên bố bác bỏ thông tin trên nhưng dưới sức ép từ hàng ngàn người biểu tình bên ngoài tòa nhà Quốc Hội, ông đã phải từ chức.

Ngoài ra, một số ngân hàng lớn khác như UBS, Credit Suisse và HSBC cũng bị cáo buộc giúp khách hàng của họ giấu tiền thông qua các công ty nước ngoài, nhưng họ cũng nhanh chóng phản bác thông tin ngay sau đó.

Trung Quốc đã chặn các website có đăng tải, thảo luận và các kết quả tìm kiếm có liên quan đến Panama Papers và Panama. Chính phủ nước này cũng đã chặn không cho nhắc đến tên của các vị lãnh đạo cấp cao và thân nhân của họ có tên trong tài liệu này, trong đó có ông Tập Cận Bình!

Trong khi đó, Chính phủ các nước Anh, Pháp, Bỉ, Úc và Mexico cam kết sẽ điều tra rõ ràng cho các cáo buộc trốn thuế trong tài liệu này.

 Ai đang liên quan đến Panama Papers?

Theo điều tra, có tới 12 nguyên thủ quốc gia có liên quan đến vụ rò rỉ này, cùng với đó là 128 chính trị gia và công chức khác. Trong đó, nổi bật là các cộng sự của Tổng thống Nga Vladimir Putin, Liên đoàn bóng đá Thế giới FIFA, Tổng thống Argentina Mauricio Macri, cha của Thủ tướng Anh David Cameron, một số quan chức Trung Quốc, Tổng thống Ukraina Petro Poroshenko và một số nhân vật khác.

Những người liên quan nói gì?

Phần lớn các nhân vật bị cáo buộc đều nhanh chóng phản bác các thông tin rò rỉ cho rằng họ đã sử dụng các tài khoản bí mật để cất giấu hàng tỷ USD tại các ngân hàng nước ngoài.

Điện Kremlin ở Nga cho rằng, đây là những thông tin nhằm “bôi nhọ” ông Putin trước cuộc bầu cử của Quốc hội. FIFA cũng đã nhanh chóng phản bác và cho rằng các cáo buộc trên là vô lý. Phía các quan chức Trung Quốc tuyên bố, đây là các hồ sơ hoàn toàn vô căn cứ, còn phát ngôn viên cho ông Macri tại Argentina cũng khăng khăng khẳng định không có bất cứ cổ phần nào tại công ty trên. Tổng thống Ukraina Poroshenko cũng nhanh chóng bác bỏ các cáo buộc.Trong khi đó, thủ tướng Anh Cameron khẳng định không sở hữu bất kỳ cổ phiếu hay quỹ đầu tư tại các công ty nước ngoài.

Vậy, việc thành lập một công ty vỏ bọc hay mở tài khoản tại nước ngoài có bất hợp pháp?

Câu trả lời là không, có một số lý do hợp pháp để thành lập các công ty vỏ bọc tại nước ngoài, chẳng hạn như thành lập các doanh nghiệp có quy mô toàn cầu. Nhưng việc thành lập công ty vỏ bọc hoặc các tài khoản ở nước ngoài cũng có thể nhằm mục đích giữ tiền một cách bí mật, hay thực hiện các hành động rửa tiền, mà thậm chí là để trốn thuế.

Hồ sơ cũng bao gồm 33 cá nhân, doanh nghiệp bị Chính phủ Mỹ cho vào "danh sách đen" vì có liên quan đến các tổ chức khủng bố, các hành vi vi phạm pháp luật như bán ma túy.

Mossack Fonseca là gì?

Mossack Fonseca là một công ty luật có trụ sở tại Panama, được thành lập từ năm 1977, chuyên cung cấp các dịch vụ pháp lý dành cho các doanh nghiệp tại nước ngoài. Công ty cũng đã giúp thành lập hơn 240,000 công ty tư nhân khác tại nước ngoài ở hơn 200 quốc gia, đều hoạt động hợp pháp (theo ICIJ).

Báo cáo cũng cho biết, Mossack Fonseca là “1 trong 5 nhà buôn bán lớn nhất thế giới hoạt động bí mật tại nước ngoài”, có khoảng 40 văn phòng trên toàn cầu, đa số là ở Trung Quốc và một số địa điểm khác được xác định là nơi cất tiền của các nhân vật lớn có trong danh sách, như Bahamas, quần đảo Virgin thuộc Anh, Seychelles và Anguilla.

Ramon Fonseca, đồng sáng lập Mossack Fonseca khẳng định với CNN rằng các thông tin đồn đại về công ty là sai sự thật. Công ty không làm điều gì sai, và các tài liệu mật trên bị rò rỉ là do tin tặc tấn công, những người có tên trong danh sách cũng không phải khách hàng của Mossack Fonseca.

 Thời điểm rò rỉ

Các tài liệu bị rò rỉ gây xôn xao dư luận đúng vào khoảng đầu tháng 04/2016, thời điểm các cáo buộc trốn thuế, rửa tiền tại các nước trên thế giới ngày càng nhiều, làm gia tăng căng thẳng cũng như áp lực cho các nước.

Tại sao lại ở Panama?

Panama là một nền kinh tế mở, có mức thuế thấp (hoặc gần như không có). Điều này đã biến Panama thành một “thiên đường thuế”, có thể bị lợi dụng để trốn thuế, rửa tiền. Panama cũng là quốc gia nằm trong danh sách theo dõi của các nước có luật chống rửa tiền. Đồng thời, Panama cũng có tên trong danh sách đen các “thiên đường thuế” và các thể chế không được hợp tác của Ủy Ban Châu Âu.