Thái Tử Lee Của Samsung Ngồi Ghế Nóng Trong Phiên Điều Trần Trước Quốc Hội

Thượng tuần tháng 12/2016, Jay Y. Lee – vị Chủ tịch tương lai của Tập đoàn Samsung, hay thường được gọi là Thái tử Lee – đã trở thành tâm điểm trong cuộc điều trần công khai của nghị viện, khi bị nghi ngờ có dính dáng đến vụ scanal có thể khiến Tổng thống Hàn Quốc Park Geun-hye mất chức.

Theo đó, suốt 5 giờ trong phiên điều trần ngày 06/12/2016, các nhà lập pháp đã trực tiếp đưa ra nhiều câu hỏi cho ông Lee, trong khi Chung Mong-koo, Chủ tịch tập đoàn Huyndai, không nhận được bất cứ một câu hỏi nào. Ông Lee hiện giữ chức Phó Chủ tịch công ty Điện tử Samsung, cho biết chưa bao giờ yêu cầu được quyên góp để nhận lại những ưu tiên chính trị, và bác bỏ những cáo buộc cho rằng ông nhận được bất cứ ủng hộ sai trái nào của chính phủ để đẩy nhanh quá trình sáp nhập 2 đơn vị của công ty hồi năm 2015.

Tỷ phú Lee là 1 trong số 9 nhà tài phiệt được mời đến phiên điều trần của Quốc hội, để làm rõ lý do vì sao những công ty lớn nhất của đất nước lại bỏ ra tới 10 triệu USD cho một quỹ do Choi Soon-sil quản lý. Choi Soon-sil là người thân tín của Tổng thống và cũng là tâm điểm của vụ bê bối khiến cả Hàn Quốc sục sôi trong thời gian qua. Đây là lần đầu tiên, tất cả những người đứng đầu của các chaebols dạng gia đình trị, những người luôn tránh xa dư luận, bị triệu tập đến cùng lúc để làm chứng trước Quốc hội.

Bà Park, dự kiến sẽ chấm dứt nhiệm kỳ Tổng thống vào đầu năm 2018, cho biết đã sẵn sàng từ chức sau khi hàng trăm nghìn người dân Hàn Quốc xuống đường yêu cầu bà từ chức, và yêu cầu bắt giữ bà vì những bê bối vừa qua. Các công tố viên gọi bà là một nghi can trong một âm mưu gây áp lực lên các tập đoàn lớn để buộc họ phải quyên tiền cho các tổ chức. Bà Park cũng phải đối mặt với một vụ điều tra bởi một vị công tố viên đặc biệt. Bà đã bác bỏ những cáo buộc làm dụng quyền lực cá nhân và đã 3 lần xin lỗi về vụ scandal.

Các nhà lập pháp đối lập đang đẩy mạnh buộc tội bà Park. Nếu nghị viện bỏ phiếu tố cáo bà, Toàn án Hiến pháp buộc phải chứng minh được động cơ của bà trong vòng 180 ngày. Một cuộc bỏ phiếu dân cử sẽ diễn ra trong vòng 60 ngày tiếp theo, nếu bà bị tòa án xác nhận có tội.

Phiên điều trần diễn ra trong năm 2016, một năm đầy sóng gió đối với cả nền kinh tế Hàn Quốc, phải chật vật duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế.

Phó Chủ tịch Lee cũng xác nhận tập đoàn lớn nhất Hàn Quốc đã tặng một con ngựa trị giá 1 tỷ won (tương đương 855,000 USD) cho con gái của bà Choi để học cưỡi ngựa. Nhà tài phiệt cũng thừa nhận đã gặp gỡ Tổng thống 2 lần, nhưng khẳng định không phải chịu bất cứ áp lực nào từ bà Park liên quan đến việc quyên tiền vào các quỹ của bà Choi. Ông Lee nhiều lần được hỏi khi nào và làm thế nào biết được mối quan hệ giữa bà Choi và bà Park, câu trả lời của ông là không thể nhớ được chi tiết.

Samsung bị cáo buộc hối lộ bà Choi để nhờ bà gây sức ép lên Quỹ Hưu trí Quốc gia nhằm hỗ trợ một cuộc sát nhập, từng bị quỹ Elliott Management của Mỹ phản đối kịch liệt, vì cho rằng giao dịch không công bằng với các cổ đông nhỏ hơn. Trong tháng 11/2016, các công tố viên đã khám xét các văn phòng của công ty Samsung Electronics và Quỹ Hưu trí quốc gia để tìm kiếm bằng chứng về mối liên hệ giữa các tập đoàn hàng đầu và Tổng thống.

Về phía ông Lee, ông xác nhận đã gặp gỡ các quan chức của Quỹ Hưu trí trước khi tiến hành thỏa thuận, nhưng khẳng định giao dịch được thực hiện không nhằm mục đích thương mại. Ông Lee nói: “Vụ sáp nhập 2 công ty không có gì liên quan đến việc kế nhiệm của tôi”.

Ông Lee đã đóng một vai trò quan trọng hơn kể từ khi cha ông bị đau tim hồi tháng 05/2014, hiếm khi xuất hiện trước công chúng. Ông cũng xin lỗi trước nghị viện về các sự cố liên quan đến chiếc điện thoại của Samsung: “Chúng tôi lẽ ra phải làm tốt hơn bằng cách tạo ra nhiều việc làm hơn… thế nhưng tôi hối hận và xấu hổ vì đã làm người dân thất vọng vì những tai nạn đáng tiếc. Tôi sẽ cố gắng hết sức có thể để cải thiện hệ thống của công ty và cả chính bản thân mình để trở thành một công ty tốt hơn”

Ngoài ông Lee, ông Chung của Huyndai, ông Shin Dong-bin Chủ tịch Tập đoàn Lotte và ông chủ Tập đoàn SK Chey Tae-won đều bị phải đối mặt với những câu hỏi liên quan đến những cáo buộc về việc các công ty đã quyên tiền cho quỹ của bà Choi để đổi lấy những quyền kinh doanh miễn thuế. Ngay cả Chủ tịch Tập đoàn Shin và SK đều phủ nhận những sai phạm. Ông Koo Bon-moo của Tập đoàn LG, King Seung-youn của Hanwha, Cho Yang-ho của Hanjin, Sohn Kyung-shik của Tập đoàn CJ và Huh Chang-soo của Tập đoàn GS cũng xuất hiện trong phiên điều trần.