Các Cổ Đông Facebook Thúc Giục Thay Thế Mark Zuckerberg Bằng Hội Đồng Quản Trị Độc Lập

Khoảng đầu tháng 02/2017, Facebook đang bị một nhóm các cổ đông ký đơn gây áp lực, yêu cầu phải thay thế CEO Mark Zuckerberg bằng một Hội đồng quản trị mới.

Ý tưởng bắt nguồn từ một số cổ đông là thành viên của tổ chức giám sát tiêu dùng SumOfUs. SumOfUs tự nhận là một cộng đồng online, chuyên thực hiện những chiến dịch nâng cao trách nhiệm giải trình của các tập đoàn lớn về những vấn đề như biến đổi khí hậu, quyền người lao động, phân biệt chủng tộc, nhân quyền, tham nhũng hay quyền lực của tập đoàn nói chung…

Nhóm cổ đông đang lo ngại sự mất cân bằng quyền lực trong công ty có thể khiến Zuckerberg "lạm quyền" và thực hiện những hướng đi không vì quyền lợi của họ. Facebook đã từ chối đưa ra bình luận về yêu cầu của nhóm cổ đông.

Lisa Lindsley, một cố vấn của SumOfUs cho biết: “333,000 người đã ký vào đơn kiến nghị yêu cầu Facebook nâng cao trách nhiệm của tập đoàn, nhưng trong số đó chỉ có 1,500 người nắm giữ cổ phần trong công ty. Lượng cổ phần do 4 nhà đầu tư là thành viên SumOfUs cho phép chúng tôi thực hiện lời kiến nghị.”

Trong bản kiến nghị có nêu ra một ví dụ của việc mất cân bằng quyền lực trong nội bộ Facebook. Tại một cuộc họp cổ đông vào tháng 06/2016, khi những người tham gia được yêu cầu bỏ phiếu chấp thuận việc phát hành cổ phiếu hạng C để giữ quyền kiểm soát công ty cho Zuckerberg. Mặc dù đã được đồng ý, nhưng Facebook lại đang phải đối mặt với một vụ kiện từ phía một cổ đông khẳng định đây là một vụ việc đầy bất công.

Cụ thể, phát hành cổ phiếu hạng C (cổ phiếu không có quyền biểu quyết – những người mua cổ phiếu chỉ có thể hưởng cổ tức chứ không có quyền bỏ phiếu về các hướng đi của công ty) là để Zuckerberg giữ quyền quyết định chủ chốt trong công ty, có thể tiếp tục thực hiện tầm nhìn dài hạn và “được khuyến khích” tham gia sâu vào tình hình công ty lâu hơn. Kế hoạch được đưa ra sau khi CEO Facebook cùng vợ là bà Priscilla Chan quyết định hiến tặng 99% lượng cổ phần họ sở hữu tại Facebook cho các hoạt động từ thiện. Rất có thể Zuckerberg lo ngại điều đó có thể khiến mình mất quyền quyết định trong công ty.

Trong khi đó, lời kêu gọi trên khẳng định rằng một hội đồng độc lập sẽ “giám sát tốt hơn các giám đốc, quản lý trong công ty, qua đó nâng cao chất lượng quản trị công ty và đưa ra những kế hoạch có trách nhiệm cũng như vì quyền lợi cổ đông hơn…”, đặc biệt trong bối cảnh công ty đang phải đối mặt với nhiều lời chỉ trích về vấn nạn tin giả, kiểm duyệt thông tin quá đà, sự thiếu nhất quán trong các nguyên tắc đăng tải nội dung đối với các cộng đồng khác nhau, hay việc hướng quảng cáo dựa theo chủng tộc,…

Tuy nhiên, vì một công ty có CEO đồng thời giữ chức Chủ tịch hội đồng quản trị cũng không phải là trường hợp hiếm gặp, chẳng hạn như tại Tesla, Bank of America, Walt Disney Company, IBM, Amazon, Netflix, Salesforce,… nên Facebook nhiều khả năng sẽ không dễ dàng chấp nhận thỉnh cầu của nhóm cổ đông. Với tình hình tài chính đang khá lạc quan cùng giá cổ phiếu liên tục tăng, sẽ vẫn còn nhiều nhà đầu tư ủng hộ Mark Zuckerberg.