Google Mở Cửa Truy Cập Miễn Phí Máy Tính Lượng Tử

Trong nhiều năm qua, Google đã mất khá nhiều thời gian và chi phí vào một trong những giấc mơ tham vọng nhất của công nghệ hiện đại: xây dựng một chiếc máy tính lượng tử. Trong khi đã có những con chip lượng tử trong tay, hành trình đến một chiếc máy tính lượng tử với đầy đủ ứng dụng vẫn còn khá xa vời.

Khoảng giữa tháng 07/2017, công ty đang nghĩ đến việc áp dụng dự án mới vào lĩnh vực kinh doanh. Trong những tháng gần đây, Google đã cung cấp cho các phòng thí nghiệm và những nhà nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI) quyền truy cập sớm vào những chiếc máy tính lượng tử của hãng qua Internet. Trang Bloomberg cho biết, mục tiêu là nhằm thúc đẩy sự phát triển các công cụ và ứng dụng cho công nghệ, để cuối cùng biến nó thành một dịch vụ điện toán đám mây nhanh hơn, mạnh mẽ hơn.

Trang Bloomberg cũng đề cập đến các chi tiết về phần cứng máy tính lượng tử của Google, bao gồm một phòng thí nghiệm mới có tên là “Trung tâm dữ liệu lượng tử đang thai nghén”, đi cùng với đó là các thông tin về ProjectQ, một nỗ lực mã nguồn mở nhằm thu hút các nhà phát triển lập trình cho các máy tính lượng tử. Peter McMahon, nhà nghiên cứu về máy tính lượng tử tại Đại học Stanford cho biết: “Họ khá cởi mở về việc họ đang xây dựng một phần cứng lượng tử và một lúc nào đó trong tương lai, họ sẽ biến nó thành một dịch vụ đám mây.”

Các hệ thống sẽ đẩy ranh giới của những hạt nguyên tử và các hạt siêu nhỏ khác ra xa hơn, để giải quyết những vấn đề mà các máy tính truyền thống không thể xử lý được. Công nghệ mới chỉ nổi lên trong lĩnh vực nghiên cứu, và khả năng của nó vẫn còn đang gây tranh cãi gay gắt. Tuy nhiên, những nỗ lực mới mẻ của Google để đưa nó vào thương mại hóa, và các động thái tương tự từ IBM đang mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới trên thị trường đám mây điện toán.

Jonathan DuBois, một nhà khoa học tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore cho biết, nhân viên Google đã rất rõ ràng về mã nguồn mở máy tính lượng tử thông qua dịch vụ đám mây của hãng, và cam kết rằng các nhà nghiên cứu chính phủ và tại viện hàn lâm sẽ được truy cập miễn phí. Phát ngôn viên của Google từ chối bình luận về thông tin.

Cung cấp việc truy cập sớm và miễn phí vào các phần cứng chuyên dụng để kích thích những lợi ích phù hợp với chiến lược dài hạn của Google để mở rộng mảng kinh doanh đám mây của hãng. Hồi tháng 05/2017, công ty đã giới thiệu con chip Cloud TPU, sẽ được các khách hàng đám mây thuê như một dịch vụ trả phí. Ngoài ra, một số các nhà nghiên cứu viện hàn lâm đang được truy cập miễn phí vào những con chip Cloud TPU.

Trong khi các máy tính truyền thống xử lý các bit thông tin dưới dạng số 1 và 0, các máy tính lượng tử sẽ hoạt động dựa trên các qubit, có thể là 1 hoặc 0, hoặc một trạng thái giữa hai giá trị. Hiện vẫn chưa rõ liệu loại máy tính mới có hoạt động tốt hơn các siêu máy tính hiện nay hay không. Và công nghệ mới hiện vẫn chưa hỗ trợ cho các hoạt động thương mại.

Dù vậy, Google và ngày càng nhiều các công ty khác nghĩ rằng nó sẽ chuyển đổi ngành điện toán bằng cách xử lý một số tác vụ quan trọng nhanh hơn hàng triệu lần so với hiện nay. Quỹ Vision mới của hãng SoftBank Group Corp. cũng đang theo đuổi việc đầu tư vào lĩnh vực máy tính lượng tử, thậm chí cả IBM và Microsoft cũng đã và đang nghiên cứu về lĩnh vực này trong nhiều năm.

Hồi năm 2014, Google tiết lộ một nỗ lực nhằm phát triển các máy tính lượng tử của riêng hãng. Vào đầu năm 2017, công ty cho biết hệ thống mới sẽ chứng minh “siêu năng lực” của nó bằng một thử nghiệm lý thuyết để cho thấy hiệu suất bằng hoặc tốt hơn những siêu máy tính hiện tại vào cuối năm 2017.

Các máy tính lượng tử hiện vẫn là những cỗ máy cồng kềnh, cần sự chú ý đặc biệt như làm lạnh sâu, nên có vẻ như chúng sẽ được thuê qua Internet hơn là mua và đặt trong trung tâm dữ liệu của riêng từng công ty. Nếu những cỗ máy nhanh hơn đáng kể, đó sẽ là lợi thế cạnh tranh quan trọng cho dịch vụ đám mây của công ty.

Google cho thuê các dịch vụ lưu trữ theo phút. Xét trên lý thuyết, các máy tính lượng tử sẽ làm giảm một cách mạnh mẽ thời gian tính toán, giúp cắt giảm đáng kể giá thành sử dụng dịch vụ đáng mây. Hiện dịch vụ đám mây của Google vẫn đang đuổi theo Amazon và Microsoft.

Hồi đầu năm 2017, bộ phận điện toán đám mây của IBM cũng bắt đầu đưa ra dịch vụ truy cập vào các máy tính lượng tử. Hồi tháng 05/2017, IBM đã bổ sung thêm một nguyên mẫu bộ xử lý 17 qubit cho dịch vụ vẫn còn đang thử nghiệm. Google cũng đang sản xuất một máy tính với 49 qubit. Các chuyên gia cho rằng điểm benchmark có ý nghĩa lý thuyết hơn là thực tế. Thực tế, các startup về máy tính lượng tử đang phát triển khá mạnh mẽ. Trong số đó có Rigetti Computing, startup đã nhận được hơn 69 triệu USD từ các nhà đầu tư để tạo nên thiết bị và phần mềm cho một máy tính lượng tử. Ngoài ra còn có dịch vụ đám mây Forest, ra mắt hồi tháng 06/2017, cho phép các công ty trải nghiệm cỗ máy mới của họ.

Nhà sáng lập Chad Rigetti cho rằng, công nghệ máy tính lượng tử sẽ sớm trở thành cơn sốt như AI hiện nay, nhưng ông không đưa ra lịch trình cụ thể. Ngành công nghiệp vẫn còn rất mới mẻ, và chưa từng có một chiếc máy tính lượng tử hoạt động một cách thực sự.

Nếu các máy tính lượng tử có thể hoạt động, chúng sẽ có rất nhiều tác dụng khác nhau, như cải thiện hiệu suất các tấm pin mặt trời, khám phá các loại dược phẩm hay thậm chí phát triển phân bón. Hiện chỉ có các thuật toán chạy trên các máy tính lượng tử mới mô phỏng được hóa chất.

Một nhánh riêng biệt của lý thuyết về điện toán lượng tử có liên quan đến mã hóa – những cách truyền dữ liệu với độ bảo mật tốt hơn nhiều so với những cỗ máy hiện hành. Một cách để áp dụng mã hóa lượng tử là để mọi người có thể tìm kiếm trên Google mà không tiết lộ truy vấn với công ty. Tuy nhiên, sau đó điều này lại không được Google quan tâm lắm, vì họ cần biết người dùng tìm kiếm gì để hiển thị quảng cáo.