Nhà Máy Áp Dụng Công Nghệ Giao Diện Não Bộ, Cho Phép Kiểm Soát Bằng Não Bộ

Tính đến tháng 10/2017, khả năng sử dụng trí óc để làm việc chân tay vẫn còn được cho là thuộc lĩnh vực khoa học giả tưởng. Nhưng với sự trợ giúp của công nghệ giao diện não bộ - máy tính (Brain-Computer Interface), con người sẽ sớm nhìn thấy những thành tựu tiên tiến của khoa học.

Những giao diện Brain-Computer Interface đã được các nhà khoa học thần kinh Stanford sử dụng để khôi phục lại khả năng sử dụng tứ chi của người bệnh bị liệt, gõ chữ bằng trí óc với thiết bị đơn giản. Elon Musk cũng đã đầu tư 30 triệu USD để tạo nên một giao diện Brain-Computer Interface hiệu quả với công ty Neuralink.

Hiện vẫn chưa thể khẳng định được tiềm năng của Brain-Computer Interface với thế giới. Nó vẫn còn đang trong giai đoạn sơ khai, và khả năng đầu tiên có thể nghĩ tới là việc điều khiển công việc bằng trí não. Nghệ sĩ Jonathon Keats cũng hướng tới tương lai của Brain-Computer Interface, và muốn những người đến thử nghiệm dự án trải nghiệm được cảm giác thực tế.

Jonathon Keats gọi đó là "nhà máy được điều khiển bằng não" đầu tiên trên thế giới. Nó là một phòng rộng trong khuôn viên trường Polytechnique Federale de Lausanne (EPFL) tại Lausanne, Thụy Sĩ. Mỗi người tới trải nghiệm sẽ đóng vai một nhân viên tương lai trong một nhà máy tương lai, điều khiển mọi hoạt động bằng trí não mình. Họ sẽ đeo trên đầu một bộ thiết bị điện não đồ EEG, sử dụng những node nhỏ gắn trên da đầu để đo hoạt động điện diễn ra trong não bộ.

Nhà khoa học thần kinh José Millan từ EPFL giải thích: “Giao diện của nhà máy não bộ - máy tính sẽ phát hiện tín hiệu thần kinh xuyên qua hộp sọ của các công nhân. Việc phân tích những tín hiệu bằng thuật toán sẽ biến chúng thành hành động cụ thể”. Theo đó, người công nhân đeo thiết bị sẽ tưởng tượng ra hành động sẽ làm với cánh tay. Tín hiệu sẽ được biến thành những hành động thật tác động lên máy móc. Công nhân sẽ được thử sức với 3 hệ thống máy có thể được điều khiển bằng não bộ. Cỗ máy đầu tiên sẽ cho phép người công nhân thử sức xem sức mạnh điều khiển của não bộ của mình ở mức nào, bằng cách chỉnh tốc độ của máy móc với sức mạnh trí óc.

Cỗ máy thứ 2 cũng gần tương tự, nhưng không còn thuật toán giúp điều chỉnh đầu vào của sóng não, giúp việc điều khiển dễ dàng hơn. Người thử sẽ phải cố gắng hơn để có thể có được quyền điều khiển. Theo lý thuyết, phương pháp sẽ khiến người công nhân có nhiều quyền điều khiển hơn. Mục đích là để xem não bộ có thực sự nắm quyền điều khiển không, và tìm hiểu xem sức mạnh thực sự của giao diện kết nối ở mức nào.

Cỗ máy thứ 3 sẽ có hai loại giao diện Brain-Computer Interface khác nhau, bao gồm một motor hình ảnh và một để điều khiển hoạt động sóng alpha – loại sóng tăng khi não bộ ở trạng thái nghỉ ngơi. Với motor hình ảnh, người dùng sẽ có toàn quyền kiểm soát chủ động với cỗ máy; còn hoạt động sóng alpha sẽ cho người công nhân điều khiển máy một cách bị động hơn. Loại Brain-Computer Interface sẽ được xác định dựa trên khả năng điều khiển máy móc với não bộ của họ.

Jonathon Keats cho biết: “Cỗ máy thứ 3 cho biết rằng giao diện không bóc lột ai, và rằng không có giao diện nào có thể được được tối đa hóa để đạt hiệu quả cao nhất. Một giao diện chỉ tốt tới một mức nào đó cho phù hợp hoàn cảnh, nhưng khi kết hợp được với một cặp đôi ăn ý, sức mạnh của nó sẽ tăng đáng kể”.

Nhà máy của Jonathon Keats sẽ không sản xuất gì, dữ liệu thu về sẽ được EPFL thu thập về để nhiên cứu. Giao diện Brain-Computer Interface sẽ được cải thiện dựa trên những gì đã thu thập được. Theo Jonathon Keats, hiểu theo một cách nào đó, giao diện Brain-Computer Interface sẽ là điểm cuối của cuộc nổi dậy tới từ những con robot, trong thế giới khoa học giả tưởng của những tác giả trong những năm 1960: đó là sự hợp nhất của người và máy.

Dự án của Jonathon Keats sẽ được mở liên tục cho tới tháng 01/2018. Sau đó, nó sẽ được mang đi vòng quanh thế giới. Đây không phải lời cảnh tỉnh hay thông điệp đe dọa rằng khi máy móc kiểm soát tất cả, mọi thứ sẽ vượt xa tầm tay của con người. Mà dự án cho ta thấy rằng con người vẫn còn một vai trò quan trọng trong những nhà máy của tương lai, vẫn điều khiển mọi thứ bằng chính năng lực não bộ.