Các Sản Phẩm Mới Của Tesla Hứa Hẹn Sẽ Phá Vỡ Các Định Luật Về Pin

Elon Musk rất biết cách đưa ra những lời hứa hẹn. Ngay cả theo tiêu chuẩn của ông, 2 sản phẩm mà Tesla muốn đưa ra bao gồm xe tải hạng nặng và xe siêu nhanh Roadster - sẽ là 2 tượng đài mới trong ngành công nghệ. Nếu chúng trở thành hiện thực, Tesla sẽ phải thực hiện những điều không tưởng.

Đầu tiên là chiếc xe tải hạng nặng của Tesla: Elon Musk hứa hẹn xe sẽ có thể chở được 80,000 pound (khoảng 40 tấn) và đi được 500 dặm (khoảng 800 km) chỉ trong một lần sạc điện, và sau đó có thể đi tiếp được 400 dặm (khoảng 650 km) sau khi sạc thêm 30 phút. Theo Bloomberg, để làm được điều này, Tesla sẽ cần chế tạo ra được một hệ thống sạc có sức mạnh gấp 10 lần so với những pin sạc nhanh nhất trên thị trường hiện nay, vượt qua cả bộ siêu tăng áp Superchargers của chính Tesla.

Ngoài ra, chiếc xe Roadster của Tesla được hứa hẹn là chiếc xe nhanh nhất được sản xuất từ trước đến nay. Tesla sẽ phải cung cấp cho xe Roadster một loại pin vừa nhỏ hơn, vừa phải mạnh gấp đôi so với chiếc pin xe điện lớn nhất hiện nay.

Sam Jaffe, nhà phân tích pin của Cairn Energy Research ở Boulder, Colorado, cho biết: “Các tuyên bố mới vượt xa các tiêu chuẩn công nghiệp hiện hành đối với các loại xe điện, và họ sẽ phải hoặc là phát triển được công nghệ pin, hoặc cần phải tìm ra một cách sử dụng pin mới”. Trong nhiều trường hợp, các chuyên gia nghi ngờ Tesla có thể đang đánh cược vào các cải tiến công nghệ đang được phát triển cho đến khi những chiếc xe được bán ra.

Sam Jaffe nhận định: “Tôi không nghĩ rằng họ đang nói dối, mà có thể họ đã giấu không cho công chúng biết một thứ gì đó mà có thể giải thích được những con số họ đưa ra”

Nhìn lại, 4 trong số những tuyên bố hùng hồn của Tesla về pin bao gồm:

1. Xe tải: chở được 40 tấn và đi được 800 km.

Khi Elon Musk lên sân khấu của một nhà chứ máy bay ở Hawthorne, California, công bố đầu tiên của ông là về các thông số của chiếc xe tải: xe tải được chứa đầy, và có thể di chuyển với tốc độ đường cao tốc trong 800 km. Kỷ lục trước đây, công bố bởi Daimler vào tháng 10/2017, là của một chiếc xe tải mà chỉ có thể đi tối đa được 350 km.

Menahem Anderman, chủ tịch của Total Battery Consulting Inc. tại Oregon House, California, cho biết một chiếc xe tải hạng nặng là loại xe khó nhất để vừa điện khí hoá mà vẫn làm ra được lợi nhuận. Tesla có lẽ đang muốn làm được điều đó chỉ để chứng tỏ chính mình. Ông nói: “Nếu có thể làm một chiếc xe tải chạy được với pin, thì bạn có thể làm mọi thứ chạy bằng pin”

Theo ước tính của Bloomberg New Energy Finance, Tesla đang làm cho chiếc xe của hãng hiệu quả hơn bằng cách giảm sức cản gió xuống mức tương đương với xe thể thao. Nhưng ngay cả khi đạt được hiệu suất phá kỷ lục cho chiếc xe tải, nó vẫn cần công suất pin từ 600 kilowatt giờ đến 1,000 giờ để thực hiện các tuyên bố của Elon Musk. Khi chạy ở mức 800kWh, có nghĩa là xe sẽ cần 1 chiếc pin nặng hơn 10,000 pound (4.5 tấn) và sẽ tốn hơn 100,000 USD. Tesla đã định giá chiếc xe tải ở mức giá khoảng 180,000 USD – mức giá thấp hơn ước tính của cả 7 nhà phân tích được khảo sát bởi Bloomberg. Như vậy, sẽ chỉ cẩn 2 năm là có thể xoay vòng vốn, vì xe sẽ tiết kiệm được tiền nhiên liệu.

Một điều mà Tesla đang hướng tới là giá giảm của pin. CEO Elon Musk có thể đang đánh cược là công nghệ pin sẽ phát triển từ nay cho đến khoảng đầu thập niên 2020. Nếu pin phát triển và giá thành giảm, những con số tài chính của xe có thể sẽ hợp lý hơn. Chiếc xe tải của Tesla sẽ không được phát hành cho đến cuối năm 2019, và kể cả đến thời điểm đó, lượng sản xuất xe cũng sẽ bắt đầu rất chậm. Những người mua xe sẽ muốn đợi thử nghiệm của xe trước khi mua hẳn. Và cho đến khi Tesla có nhiều đơn hàng lớn, khi đó giá pin sẽ giảm đáng kể.

1. Xe Megachargers của Tesla: Đi được 650km chỉ sau 30 phút sạc

Elon Musk tuyên bố chiếc xe tải sẽ có thể đi được 650 km trong 30 phút chỉ trong một lần sạc pin. Salim Morsy, nhà phân tích ngành điện tại Bloomberg New Energy Finance, nói: “Tôi không hiểu cách hoạt động của nó. Tesla đang tuyên bố tốc độ sạc nhanh hơn mọi thứ hiện có và khách hàng sẽ phải trả mức giá thị trường thấp hơn mức trung bình”

Để một chiếc xe tải nặng 40 tấn có thể đi được 650 km trong vòng 30 phút, chiếc Megachargers sẽ phải đạt được mức 1200 kW – gấp 10 lần những bộ sạc nhanh nhất của Tesla hiện hành.

Joe Fath, quản lý quỹ của T. Rowe Price Group Inc, cổ đông lớn thứ 7 của Tesla, cho biết trước khi tiết lộ, ông nghĩ rằng xe tải hạng nặng của Tesla có thể giải quyết được 25% các nhiệm vụ được thực hiện vì những chiếc xe tải hạng nặng nhất là xe tải cấp 8. Theo số liệu của ngành công nghiệp Bloomberg, riêng tại Bắc Mỹ, các xe tải lớn mang lại 30 tỷ USD doanh thu mỗi năm.

Các lời hứa hẹn trong bài thuyết trình của Musk thuyết phục Fath rằng Tesla sẽ có thể cạnh tranh trong gần 2/3 thị trường xe loại 8.

1. Giá sạc điện sẽ đảm bảo ở mức 7 xu cho mỗi kWh

Mức giá khởi điểm cho bất kỳ xe tải điện nào, bất kể kích cỡ, sẽ cao hơn giá của những xe chạy nhiên liệu diesel do riêng giá pin đã có thể đắt ngang những chiếc xe tải diesel. Chiếc xe tải 180,000 USD của Tesla sẽ cạnh tranh được với những chiếc xe tải diesel giá 100,000 USD. Bí quyết là bù lấp chi phí trả trước cao hơn bằng việc giảm giá thành bảo trì và tiết kiệm được tiền nhiên liệu.

Tesla dự kiến người lái xe tải sẽ chỉ phải trả 7 xu cho mỗi kWh khi sạc xe. Điều này có thể dẫn đến tiết kiệm hơn 30,000 USD tiền nhiên liệu mỗi năm. Theo Elon Musk, điều này có thể thực hiện được bằng cách sử dụng năng lượng mặt trời và các gói pin lớn tại các trạm sạc. Bài toán kinh tế có thể thay đổi theo khu vực, nhưng trong bất kì tình huống nào mà ông Morsy của BNEF dự kiến, Tesla sẽ phải trợ cấp cho người dùng rất nhiều. Ông ước tính là Tesla sẽ phải trả tối thiểu 40 xu cho mỗi kWh cho mỗi 7 xu mà một công ty chuyên chở phải trả.

Đầu tiên, đây có vẻ như một kế hoạch tài chính thảm hoạ, nhưng Tesla cũng đã đang làm một điều tương tự với mạng lưới xe Supercharger. Công ty cung cấp điện miễn phí cho hầu hết các mấu xe Model S và Model X. Để làm được điều này, Tesla sẽ phải trả 1 USD cho mỗi kWh. Tesla sẽ phải trợ cấp khoảng 1,000 USD cho mỗi xe trong năm 2017.

Nhiều công ty điện tính tiền điện bằng lượng điện tối đa mà khách hàng sử dụng tại một thời điểm, kể cả khi khách hàng chỉ sử dụng lượng điện tối đa đó trong một thời gian ngắn. Các trạm xe Megacharger của Tesla sẽ phải chịu một mức chi phí rất cao vì chúng sẽ tiêu thụ điện cực kỳ nhanh chóng. Cách tốt nhất để giảm bớt những khoản phí là xây dựng các điểm sạc Megachargers tại các trạm xe tải hiện nay, những nơi mà vốn đã tiêu thụ nhiều điện và lắp thêm các gói pin lớn để làm lan rộng nhu cầu theo thời gian.

Mặt khác, những khoản trợ cấp để hỗ trợ Megachargers có thể là một lợi ích cho bảng cân đối của Tesla khi nó nằm trong một ngành công nghiệp hoàn toàn mới. Nó cho phép công ty tối đa hoá doanh thu bằng cách thu phí rất nhiều cho xe tải trong khi phân tán chi phí xây và vận hành các trạm sạc điện theo thời gian.

1. Xe Roadster chạy được 1.000km chỉ trong 1 lần sạc điện

Tesla tuyên bố chiếc xe Roadster giá 200,000 USD sẽ là chiếc xe nhanh nhất từng sản xuất. Trữ lượng pin của xe cũng chưa có tiền lệ: đi được 1,000 km chỉ trong một lần sạc. Xe chạy pin hiện không có chiếc nào có thể đi xa được quãng đường tương tự, thậm chí đi xa hơn gấp đôi các model xe dẫn đầu của Tesla là mẫu Model S và Model X.

Elon Musk chia sẻ, chiếc Roadster sẽ cần có pin chứa được 200 kWH, có nghĩa là pin phải lớn gấp đôi pin xe Tesla hiện nay. Trước đây, Elon Musk từng nói rằng sẽ không tạo ra pin lớn hơn của mẫu Model S và Model X bởi hạn chế về không gian. Vậy làm thế nào có thể tăng gấp đôi được kích thước pin trong một chiếc xe Roadster còn nhỏ hơn nữa?

Morsey của BNEF có 2 câu trả lời. Đầu tiên, Tesla có thể sẽ xếp chồng pin lên nhau ở dưới sàn xe Roadster. Điều này sẽ tạo ra một số vấn đề về kỹ thuật cho hệ thống quản lý pin, nhưng những vấn đề không phải là không thể khắc phục. Tuy nhiên, Morsy cho biết, pin cần thiết vẫn sẽ quá lớn để nhét được vào khung xe nhỏ tương tự. Ông nhận định: “Tôi thực sự không nghĩ rằng chiếc xe đã có đủ 200 kWh. Tôi không nghĩ là điều đó có thể trở thành hiện thực vào thời điểm hiện nay”

Một lần nữa, có thể Elon Musk đang đánh cược vào tương lai. Tesla đã bắt đầu nhận tiền đặt cọc cho Roadster, 50,000 USD cho model cơ bản. Dù xe sẽ không được giao cho đến năm 2020. Trong khi đó, mật độ pin đã đang được cải thiện với tốc độ 7.5% mỗi năm, có nghĩa là khi bắt đầu sản xuất, các gói pin sẽ nhỏ gọn hơn và mạnh mẽ hơn, ngay cả khi không có bước đột phá nào trong ngành hoá pin.

Việc vén màn cho chiếc xe tải và chiếc Roadster đặt ra nhiều nghi vấn về khả năng của những chiếc pin của Tesla cùng với các nghi vấn về kế hoạch mở rộng thị trường. Có lẽ ngay cả Elon Musk cũng cần thêm vài năm để trả lời tất cả các nghi vấn.