2 Ca Mù Lòa Do Thoái Hóa Điểm Vàng Đã Được Chữa Khỏi Nhờ Tế Bào Gốc

Khoảng cuối tháng 03/2018, theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Biotechnology, các bác sĩ Anh đã sử dụng tế bào gốc để chữa thành công 2 ca bệnh thoái hóa điểm vàng đầu tiên trên thế giới.

Thoái hóa điểm vàng xảy ra khi tế bào võng mạc lão hóa và chết đi, thường gây mù lòa và trước thời điểm này được coi là vô phương cứu chữa. Bệnh nhân bị thoái hóa điểm vàng thường chỉ có thể uống thuốc giảm đau và vitamin để cầm chừng.

Tuy nhiên, với nghiên cứu mới, các bác sĩ người Anh đã lần đầu tiên mở ra cơ hội chữa trị căn bệnh, với một loại thuốc sử dụng tế bào gốc nhưng dự kiến sẽ có giá phải chăng. Phương pháp mới có thể được cấp phép tại Anh trong vòng 5 năm tiếp theo, nơi có khoảng 500,000 bệnh nhân bị mù lòa vì thoái hóa điểm vàng. Trên toàn thế giới, có khoảng 30 triệu người đang mắc căn bệnh thoái hóa điểm vàng.

Thoái hóa điểm vàng là một tình trạng liên quan đến sự lão hóa võng mạc. Bệnh xảy ra khi lớp mô đằng sau các tế bào cảm quang hình que và hình nón của võng mạc bị hỏng. Lớp mô được gọi là biểu mô sắc tố võng mạc RPE, giúp vận chuyển chất dinh dưỡng vào lớp ngoài của võng mạc và loại bỏ chất thải. Sự hỏng hóc của lớp RPE dẫn đến việc chất thải tích tụ và dần dần giết chết các tế bào xung quanh. Qua thời gian, sự thoái hóa âm thầm có thể dần mở rộng thành một điểm mù, ảnh hưởng đến tầm nhìn của bệnh nhân. Điều này làm bệnh nhân thoái hóa điểm vàng không thể đọc, xem truyền hình, hay thậm chí là nhận ra mặt của người thân.

Douglas Waters, 86 tuổi, là 1 trong 2 bệnh nhân đã được chữa khỏi thoái hóa điểm vàng. Trước đó, căn bệnh đã khiến ông mất đi một nửa tầm nhìn. Ông chia sẻ: “Trong những tháng trước khi được phẫu thuật, thị lực của tôi thực sự rất kém, và tôi không thể nhìn thấy bất cứ thứ gì bằng mắt phải của mình. Điều mà các nhà nghiên cứu đã làm thật tuyệt vời, và tôi cảm thấy rất may mắn khi được trao lại khả năng nhìn của mình”

Hiện có một số phương pháp tiên tiến để điều trị căn bệnh thoái hóa điểm vàng, nhưng tất cả đều là điều trị tạm thời. Bệnh nhân cần tiêm thường xuyên vào mắt, rất khó chịu. Chưa có phương pháp điều trị dứt điểm, cho đến khi liệu pháp tế bào gốc ra đời.

Trong năm 2017, Douglas Waters là 1 trong 2 bệnh nhân đã trải qua phẫu thuật để điều trị thoái hóa điểm vàng. Ông được đặt một miếng vá tế bào gốc mỏng 40 micron và rộng 4 x 6 mm vào võng mạc. Các tế bào được định hướng tái tạo thành nhiều loại tế bào đa dạng trong biểu mô sắc tố võng mạc. Chúng được phủ một hợp chất tổng hợp giúp dính tại chỗ. Ca phẫu thuật thành công và cả 2 bệnh nhân được theo dõi suốt 12 tháng. Tình trạng và tầm nhìn của họ đều đã được cải thiện đáng kể. Waters cho biết ông có thể đọc báo trở lại.

Các tế bào gốc phát triển trong võng mạc bệnh nhân tương đối khỏe mạnh, dù vậy, có một sự từ chối nhẹ từ cơ thể khiến chúng phát triển chưa đều. Các nhà nghiên cứu sẽ tiếp tục theo dõi các tế bào, xem chúng có bị từ chối hay phát triển thành ung thư như nhiều người lo ngại hay không. Nhưng vẫn chưa có tình trạng xấu nào xảy ra, nhóm nghiên cứu có thể mở rộng cuộc thử nghiệm cho 8 bệnh nhân. Nếu tất cả các ca thử nghiệm đều tiến triển tốt, phương pháp tế bào gốc sẽ sớm được phổ biến rộng rãi hơn.

Bác sĩ nhãn khoa Pete Coffey thuộc Viện mắt Nhãn khoa thuộc Đại học London cho biết: “Chúng tôi hy vọng kết quả sẽ dẫn đến một liệu pháp có sẵn, giá cả phải chăng sẽ được cung cấp cho các bệnh nhân Anh trong vòng 5 năm tiếp theo”.

Có một phương pháp điều trị đầy hứa hẹn khác đã được thử nghiệm vào năm 2017. Trong đó, các nhà khoa học sử dụng một loại virus được tiêm vào mắt để làm chậm và thậm chí đảo ngược tác động của thoái hóa điểm vàng. Tuy nhiên, dường như phương pháp đã gặp khó khăn khi hệ miễn dịch của bệnh nhân tiêu diệt các virus.

Thủ tục phẫu thuật ghép tế bào gốc vào võng mạc là hy vọng duy nhất hiện nay, cho những bệnh nhân mù lòa do thoái hóa điểm vàng. Trong tương lai, hàng triệu người như ông Doug Waters có thể sẽ sớm lấy lại được thị lực nhờ phương pháp mới.