Nghiên Cứu Mới Có Thể Giúp Chăm Sóc Thai Nhi Từ Những Ngày Tuổi Đầu Tiên

Nghiên Cứu Mới Có Thể Giúp Chăm Sóc Thai Nhi Từ Những Ngày Tuổi Đầu Tiên

Khoảng giữa tháng 05/2018, lầu đầu tiên, các nhà khoa học có thể tạo ra phôi nang nhân tạo ở giai đoạn rất sớm, chỉ 1 ngày tuổi. Các phôi ở giai đoạn đầu tiên chứa chưa đến 100 tế bào, nhưng có vai trò cực kỳ quan trọng với thai kỳ, người mẹ và cả đứa trẻ được sinh ra sau này.

Nếu có một sai sót xảy ra, người mẹ có thể bị sảy thai, hoặc em bé có thể phát triển các vấn đề sức khỏe về sau trong cuộc đời. Dù vậy, hiện vẫn chưa có bất kỳ phương tiện hoặc cách thức nào để theo dõi và chăm sóc thai nhi ngay từ giai đoạn 1 ngày tuổi. Vấn đề đặt ra là nếu có thể, khả năng đó sẽ mở ra rất nhiều tiềm năng trong việc chữa trị vô sinh, phòng chống sảy thai, bệnh tật cho thai nhi, hay ngược lại, có thể tìm ra các biện pháp tránh thai an toàn mới.

Nhóm các nhà nghiên cứu từ Đại học Maastricht và Viện Hàn lâm Nghệ thuật và Khoa học Hoàng gia Hà Lan đang nghiên cứu vấn đề, và tuyên bố đã tạo ra được một mô hình giai đoạn đầu của phôi nhân tạo. Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Nature.

Ở động vật có vú, sau khi trứng được thụ tinh, trong vòng 1 ngày, nó sẽ biến thành phôi nang. Phôi nang có dạng một quả cầu rỗng, chứa chưa đến 100 tế bào. Khi được đưa vào tử cung, các tế bào bên trong phôi nang – tế bào phôi – sẽ trở thành phôi. Còn các tế bào tạo nên hình cầu bên ngoài – tế bào trophoblast – trở thành nhau thai.

Nicolas Rivron, nhà khoa học người Hà Lan dẫn đầu nghiên cứu chia sẻ: “Nhiều nhà khoa học đã biết cách tạo ra các bộ phận bên trong và bên ngoài của phôi nang bằng cách sử dụng tế bào gốc, nhưng chưa ai có thể kết hợp cả hai lại với nhau”. Một phòng thí nghiệm khác đã thành công trong việc tạo ra các mô hình trong giai đoạn sau của quá trình phát triển của phôi thai, mô hình sau khi phôi được đưa vào tử cung được gọi là "gastruloids". Tuy nhiên, Nicolas Rivron nhấn mạnh rằng nhóm của ông là những người đầu tiên tạo ra được phôi nhân tạo ở giai đoạn trước khi chúng vào tử cung, với trophoblasts - những tế bào trở thành nhau thai. Mô hình được gọi là "blastoid".

Để tạo ra được phôi ở giai đoạn cực sớm, nhóm nghiên cứu đã phát triển các tế bào gốc phôi và tế bào gốc của trophoblasts. Sau đó, họ trộn 2 loại tế bào trong một hỗn hợp các phân tử thúc đẩy chúng giao tiếp và tự kết hợp lại với nhau. Khi hỗn hợp được đưa vào tử cung của chuột, phôi nhân tạo được cấy giống như phôi thai tự nhiên trong thai kỳ. Các tế bào phân chia và bắt đầu cuộn vào mình những mạch máu của chuột mẹ để phát triển.

Ở người, một phôi nang hình thành chỉ 5 ngày sau khi thụ tinh. Sự phát triển tế bào diễn ra trong giai đoạn blastocyst có thể ảnh hưởng đến sự thành công của thai kỳ và kết quả sau sinh của em bé. Vì các nhà nghiên cứu có thể tạo ra blastoids từ các tế bào gốc, họ sẽ có quyền truy cập vào giai đoạn phát triển rất sớm và quan trọng, điều chưa ai làm được.

Có thể dự đoán gì từ thành tựu mới? Nó sẽ giúp con người đào sâu hơn vào khoa học sinh sản, hiểu và khắc phục được những sai sót của tự nhiên nếu chúng xảy ra. Nicolas Rivron chia sẻ: “Lần đầu tiên, chúng ta có thể nghiên cứu những hiện tượng này một cách chi tiết và thử nghiệm những loại thuốc có thể ngăn ngừa vô sinh, tìm ra tránh thai tốt hơn, hoặc hạn chế sự xuất hiện của các biểu hiện gen sinh ra từ trong phôi nang dẫn đến bệnh tật khi thai nhi trưởng thành”.

Dù vậy, giữa chuột và con người rất khác nhau. Nhóm nghiên cứu sẽ cần thời gian để chứng minh liệu tử cung của con người có phản ứng cùng cách với những gì xảy ra trong nghiên cứu mới hay không? Nếu thành công, những khám phá mới của các nhà khoa học có thể giúp mọi người – những người mẹ, thai nhi và đứa bé được sinh ra và lớn lên khỏe mạnh hơn.