Người Khuyết Tật Sẽ Có Thể Đem Xe Lăn Cá Nhân Lên Cabin Máy Bay

Vận tải hàng không tiện lợi với số đông, nhưng ngược lại vẫn còn rất bất tiện đối với những người khuyết tật. Những chiếc ghế tiêu chuẩn trên máy bay không thể mang lại sự thoải mái cho hành khách khuyết tật bằng chiếc xe lăn của họ. Nên hàng không vẫn xếp sau các loại hình vận tải khác khi nói đến tính tiện nghi cho người khuyết tật, và các nhà vận động đang khẩn thiết kêu gọi ngành công nghiệp hàng không thay đổi tình hình.

Sở dĩ hàng không trở nên bất tiện đối với các hành khách khuyết tật là do những điều luật an toàn cực kỳ chặt chẽ và không gian chật hẹp bên trong cabin máy bay. Các nhà vận động đang tạo áp lực cho ngành công nghiệp hàng không, nhằm giúp những hành khách bị suy giảm khả năng vận động được phép đưa xe lăn cá nhân lên cabin hoặc chuẩn hóa một loại xe lăn do hãng hàng không cung cấp, để có thể lắp vừa vặn trên một hàng ghế nhưng vẫn đảm bảo các tiêu chí về an toàn.

Dù giải pháp là gì, mục đích sau cùng vẫn là giúp các hành khách khuyết tật có thể lên máy bay dễ dàng hơn và không cần phải chuyển từ xe lăn sang ghế hành khách tiêu chuẩn trên máy bay - thứ mà họ không muốn vì nó không thoải mái. Tuy nhiên, cả 2 giải pháp vẫn chưa sẵn có. Hiệp hội vận tải hàng không quốc tế IATA nhấn mạnh trong một điều khoản an toàn bay rằng: “Các ghế ngồi trên máy bay được chế tạo để đáp ứng các yêu cầu an toàn nghiêm ngặt, snhằm mang lại khả năng sống sót cho hành khách với nhiều mức trọng lực lớn. Do đó vào thời điểm hiện nay, những chiếc ghế tiêu chuẩn trên máy bay là loại ghế duy nhất được phép sử dụng đối với tất cả hành khách” … Những tiêu chuẩn tương tự không áp dụng cho các phương thức vận tải khác. Đây cũng là lý do tại sao tàu hỏa, xe bus lại có một loạt tùy chọn cho hành khách khuyết tật, còn máy bay thì không.

Một số chuyên gia tin rằng nếu ngành công nghiệp hàng không không đưa ra giải pháp cải thiện sự thuận tiện cho người khuyết tật, các nhà làm luật có thể sẽ can thiệp. Khoảng giữa tháng 06/2018, một số nguồn tin cho biết, Paul Priestman, chủ tịch công ty tư vấn thiết kế PriestmanGoode của Anh, hiện đang kêu gọi các bên liên quan từ khắp ngành công nghiệp hàng không cùng nhau tìm ra một giải pháp giúp người khuyết tật có được trải nghiệm đi máy bay đỡ căng thẳng hơn và thoải mái hơn. Hồi năm 2012, công ty tư vấn của ông đã thiết kế một mẫu concept xe lăn có thể tháo rời được để đáp ứng nhu cầu đi lại bằng máy bay cho người khuyết tật. Ý tưởng có tên là Air Access, bao gồm một chiếc xe lăn có các bánh xe trượt sang ngang được để lắp ghép với một chiếc ghế chỉ còn khung nằm ở sát lối đi.

Trong khi Airbus, Embraer và Lufthansa tỏ ra rất quan tâm đến ý tưởng mới, Priestman cho biết thiết kế vẫn chưa có được động lực để các nhà sản xuất ghế máy bay chuyên dụng hiện thực hóa và hãng cũng đang gặp khó khăn về mặt gây quỹ. Priestman tiết lộ cả 3 tổ chức không làm việc cùng nhau, không ai muốn đứng ra dẫn đầu. Tuy nhiên, có dấu hiệu cho thấy tình hình sẽ sớm thay đổi.

Nhà vận động Chris Wood - sáng lập công ty Flying Disabled đã tổ chức một cuộc hội thảo mang tên "Xe lăn trong cabin" hồi tháng 09/2017 với đơn vị tài trợ chính là hãng hàng không Virgin Atlantic Airways. Các khách mời bao gồm Airbus, Air Canada, IATA và các quan chức chính phủ Anh. Mục tiêu của sự kiện là nhằm thảo luận những khả năng tạo ra một không gian dành cho xe lăn trên cabin máy bay thương mại.

Sau sự kiện, Airbus cho biết hãng đang làm việc với Flying Disabled của Chris Wood, hãng kiểm định xe lăn dành cho máy bay All Wheels Up và hãng chuyên làm hệ thống an toàn cho xe lăn Q'Straint. All Wheels Up cũng đang trong quá trình thử nghiệm độ bền của các xe lăn và những thiết kế tiềm năng được chuẩn hóa để sử dụng trên máy bay thương mại. All Wheels Up tin rằng những hệ thống an toàn do Q'Straint sản xuất cho các loại hình vận tải khác có thể vượt qua yêu cầu an toàn của FAA với khả năng chịu được trọng lực 16G.

Khi khung sườn xe lăn và hệ thống an toàn được chứng nhận, thách thức tiếp theo sẽ là tìm một không gian phù hợp trong cabin. Geraldine Lundy, nhà quản lý bộ phận hành khách của Virgin Atlantic cho biết: “Những điều luật an toàn hàng không cho thấy chúng ta không thể đặt ai đó trên một chiếc xe lăn ở ngay cửa ra vào. Và nếu xem xét về độ hẹp của lối đi trên mọi chiếc máy bay hiện nay, chiếc xe lăn sẽ không thể di chuyển dọc theo lối đi, nên cần phải làm việc với nhà sản xuất để tạo một không gian riêng trên máy bay”

Lundy tin rằng sẽ mất thêm từ 10 đến 15 năm trước khi hành khách được phép đem xe lăn cá nhân lên cabin và vẫn ngồi trên chiếc ghế dành riêng cho mình trong suốt chuyến bay. Lundy cũng đánh giá cao concept Air Access của PriestmanGoode. Trong khi đó, Dan Freeman đến từ Boeing cho biết công ty sẽ hỗ trợ cho mọi nỗ lực nhằm mang lại sự tiện nghi cho người khuyết tật. Ông chia sẻ: “Dù có những hạn chế và thách thức khi thiết kế cabin, nhưng chúng tôi liên tục đổi mới và làm việc với các khách hàng để thiết lập cabin theo yêu cầu của các hãng hàng không để hỗ trợ cho hành khách và phi hành đoàn của họ”