Nghiên Cứu Thành Công Enzyme Ngăn Nicotine Lên Não Giúp Cai Thuốc Lá

Ai cũng biết rằng hút thuốc lá gây nhiều tác hại cho sức khỏe, nhưng rất nhiều người vẫn không bỏ được thuốc lá. Tổ chức y tế thế giới gọi hút thuốc là một đại dịch toàn cầu, và đây là nguyên nhân tử vong duy nhất có thể ngăn ngừa được trên thế giới. Mỗi năm, có từ 5 đến 6 triệu ca tử vong do hút thuốc lá. “Có thể ngăn ngừa” có nghĩa là chúng ta hoàn toàn có thể chủ động không hút thút để bảo vệ sức khoẻ cho chính mình và những người xung quanh. Nên nhiều nhà nghiên cứu vẫn luôn tìm cách giúp người hút thuốc cai nghiện, từ việc chế vaccine nhằm ngăn cảm giác thư giãn của nicotine cho đến dùng xung từ truyền tới não để giảm bớt sự phụ thuộc vào nicotine.

Khoảng giữa tháng 10/2018, các nhà nghiên cứu đã tìm ra một loại enzyme giúp ngăn nicotine đến não, từ đó cắt cơn thèm thuốc - thứ khiến người nghiện thuốc lá khó bỏ.

Theo đó, nhóm nghiên cứu đến từ viện nghiên cứu The Scripps - thuộc tổ chức phi lợi nhuận cùng tên ở California, đã theo đuổi phương pháp mới trong nhiều năm với mục tiêu là điều chế một loại enzyme có thể phá huỷ nicotine trong máu trước khi nó được truyền đến não. Nhóm cho biết vào năm 2015 đã phát hiện ra một loại enzyme tự nhiên có tên NicA2 trong đất từ những cánh đồng trồng cây thuốc lá. Enzyme được sản xuất bởi một loại vi khuẩn có tên Pseudomonas putida. Kể từ đó, nhóm nghiên cứu đã tìm cách tối ưu loại enzyme, khiến nó trở thành một công cụ tiềm năng để truy lùng và tiêu diệt nicotine trong máu động vật đồng thời giữ cho enzyme ở trong máu lâu hơn.

Loại enzyme sau khi kĩ thuật hoá được gọi là NicA2-J1 và từ những nghiên cứu mới nhất trên động vật, nó đã chứng minh tác động đáng kinh ngạc trong việc giảm nồng độ nicotine trong máu trên chuột thí nghiệm. Mô hình thử nghiệm với chuột được thiết kế mô phỏng như tình trạng nghiện nicotine của người hút thuốc. Và điều quan trọng hơn là những con chuột thử nghiệm không cho thấy những triệu chứng đáng kể khi cai nghiện.

Nhà nghiên cứu Olivier George thuộc dự án cho biết: “Điều đặc biệt của enzyme mới là nó loại bỏ một phần nicotine đủ để khiến giảm sự lệ thuộc nhưng vẫn để lại một phần để chuột không gặp phải các triệu chứng nghiêm trọng khi cai nghiện”. Khi cai nghiện thuốc lá thì người ta thường mắc phải một vài triệu chứng như thèm ăn, ngứa bàn tay, đổ mồ hôi chân, buồn nôn, đau bụng, nhức đầu, ho, mất ngủ, khó tập trung, cáu gắt, tăng cân ...

Nghiên cứu mới cũng xem xét các tác động dài hạn của enzyme, đặc biệt là khả năng tái nghiện. Nicotine được giữ lại trong cơ thể chuột trong 10 ngày, sau đó nó chúng được tiêm thêm một mũi nicotine để theo dõi xem chúng có dấu hiệu nghiện lại hay không. So sánh giữa những con chuột được và không được tiêm enzyme NicA2-J1, các nhà nghiên cứu nhận thấy nhóm được tiêm giảm hẳn những dấu hiệu tái nghiện, gợi ý rằng enzyme mang lại những tác động có lợi về lâu dài.

Điều thú vị nhất của nghiên cứu trên là các nhà khoa học tìm cách loại bỏ nicotine trong dòng máu trước khi nó được đưa đến não. Không giống như các phương pháp trước đây, vốn tác động đến cơ chế nghiện của não, phương pháp mới lại chặn chất gây nghiện, ngăn nó lên não ngay từ đầu.

Olivier George chia sẻ: “Đây là một cách tiếp cận rất thú vị bởi nó có thẻ làm giảm sự phụ thuộc vào nicotine mà không gây cảm giác thèm cũng như các triệu chứng khi thiếu nicotine nghiêm trọng khác. Nó hoạt động trong máu, không phải não, nên giảm thiểu tối đa tác dụng phụ”.

Những kết quả hứa hẹn trên động vật khiến các nhà nghiên cứu tự tin rằng trong vài năm tiếp theo, khi hoàn chỉnh enzyme, họ sẽ tiến đến thử nghiệm trên người. Sự an toàn và hiệu quả khi dùng cho người vẫn là những thách thức lớn cần vượt qua, nhưng nếu nghiên cứu trên tiếp tục tiến triển, phương pháp mới sẽ trở thành biện pháp cực kỳ tốt cho những người muốn cai thuốc lá, góp phần cứu sống hàng triệu người trên thế giới.