Chính Phủ Trung Quốc Ra Lệnh Đình Chỉ Nghiên Cứu Biến Đổi Gen Người

Cuối tháng 11/2018, sau gần một tuần làm dậy sóng thế giới, nghiên cứu tạo ra 2 bé gái biến đổi gen của nhà khoa học He Jiankui đã chính thức bị chính phủ Trung Quốc đình chỉ. Theo AP, nhà chức trách tuyên bố rằng công trình của ông He là trái pháp luật và phi đạo đức.

Phát biểu trên đài truyền hình quốc gia CCTV, Xu Nanping, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, khẳng định chính phủ phản đối mạnh mẽ dự án của He Jiankui. Ông Xu cho biết thí nghiệm đã vi phạm pháp luật và các quy định của Trung Quốc, đồng thời vượt qua ranh giới đạo đức được cộng đồng học thuật tôn trọng. Nó gây sốc và không thể chấp nhận được.

Thí nghiệm biến đổi gen người của He Jiankui đã làm dậy sóng thế giới từ hồi đầu tuần cuối của tháng 11/2018, và hiện chúng ta vẫn phải chờ đợi các nhà khoa học khác xác nhận xem nó có chính xác hay không. Nhưng cũng có nhiều khả năng, hai bé gái được chỉnh sửa gen bằng kỹ thuật CRISPR nhằm miễn nhiễm với virus HIV là thật. He Jiankui đã xuất hiện tại Hội nghị Thượng Đỉnh quốc tế lần thứ 2 về Chỉnh sửa gen người ở Hồng Kông. Ông nhấn mạnh trước 700 nhà khoa học tham gia rằng ông tự hào về công trình và không có gì phải xin lỗi.

Ngoài 2 bé gái song sinh đã được chỉnh sửa gen, He Jiankui cho biết nhóm nghiên cứu của ông chuẩn bị chào đón một bé nữa, cũng được chỉnh sửa gen. Một bà mẹ trong nhóm đang mang thai phôi cuối cùng, trước khi quá trình thử nghiệm lâm sàng bị tạm dừng.

Tin tức tiếp tục bị lên án bởi hầu hết các nhà khoa học và nhà đạo đức chính thống. Họ khẳng định rằng nghiên cứu của He Jiankui đã vi phạm các tiêu chuẩn khoa học và đạo đức đã được thiết lập. Ông He bị cáo buộc việc thử nghiệm "chui" một công nghệ chưa được chứng minh về mặt an toàn và nó có khả năng rủi ro cao.

Chính phủ Trung Quốc đã ra lệnh điều tra kỹ lưỡng toàn bộ dự án. Động thái tiếp tục được đẩy lên cao trào khi chính phủ thông báo đình chỉ nghiên cứu cho đến khi có thông báo mới. Không có thêm thông tin chi tiết nào được đưa ra, và thứ trưởng Xu cũng không giải thích những gì có thể xảy ra với nhà nghiên cứu He Jiankui và các cộng sự của ông trong thời gian tới.

Phản ứng của chính phủ Trung Quốc đối với vụ việc được mong đợi sẽ trở thành tiền lệ giúp thiết lập lại những nguyên tắc cứng rắn trong nghiên cứu y sinh trong nước. Từ lâu, Trung Quốc đã bị xem là "miền Tây hoang dã" dành cho những nghiên cứu y sinh học nhập nhằng về mặt khoa học cũng như đạo đức, từ việc ghép đầu người cho đến chỉnh sửa gen trên phôi thai. Nhưng cũng chính sự buông lỏng đã góp sức một phần khiến Trung Quốc trở thành quốc gia đi đầu trong nghiên cứu chỉnh sửa gen. Vượt qua cả Mỹ và Châu Âu từ vài năm nay, các nhà khoa học Trung Quốc đã tạo ra những con khỉ nhân bản đầu tiên, phôi người được biến đổi gen và bây giờ là những đứa trẻ thực sự.

Dù vậy, với phản ứng mạnh mẽ của chính phủ Trung Quốc trong trường hợp của He, có thể thấy dường như họ cũng có những giới hạn của mình. Nghiên cứu của He Jiankui dường như đã cố gắng qua mặt nhà chức trách. Ông tự tài trợ và thực hiện các thí nghiệm mà không báo cáo với bất kỳ một cơ sở nghiên cứu hay ủy ban đạo đức nào.

Mãi đến tháng 11/2018, khi mọi việc đã chín muồi, cơ quan ghi danh quốc gia ở Trung Quốc mới nhận được báo cáo thử nghiệm lâm sàng của He Jiankui. Hơn 100 nhà khoa học trong nước đã ký một bức thư lên án nghiên cứu của ông, gọi đó là hành động điên rồ và cảnh báo về sự nguy hiểm của nó.