Cần Hay Không Start Menu Trên Windows?

Với sự ra đời của Windows 8, Microsoft đã giới thiệu một thay đổi mang tính cách mạng cho hệ điều hành máy tính của mình, đó là Start Screen mới tối ưu cho màn hình cảm ứng thay thế cho Start menu cũ kỹ đã có mặt trên Windows từ thế kỷ 20. Mặc dù Start Screen trên Windows 8 cũng đem lại rất nhiều tiện ích cho người dùng, tuy nhiên, nhưng trên thực tế, Start menu truyền thống vẫn là cách tốt nhất để truy cập các chương trình và thiết đặt trên Windows.


Microsoft mới đây đã tiết lộ kế hoạch đem Start menu truyền thống trở lại trong phiên bản Windows tiếp theo của hãng, có thể là Windows 9 với tên mã Threshold. Với việc hãng đã giới thiệu và quảng bá Start Screen trên Windows 8 một cách rộng rãi và ngày càng tìm cách cải tiến nó với các bản cập nhật, liệu Start menu truyền thống còn có vai trò gì trong hệ điều hành của Microsoft nữa hay không ? Câu trở lời là có, ít nhất đó là quan điểm của riêng tôi. Start menu, dù xét trên tiêu chí nào đi chăng nữa, cũng vẫn thuận tiện và dễ sử dụng hơn Start Screen hiện nay, ít nhất là trên các thiết bị PC truyền thống.

Trước tiên cần phải làm rõ, tôi là một người dùng yêu thích Windows 8 và không hề ghét bỏ Start Screen trên phiên bản hệ điều hành này. Start Screen là một công cụ cực kỳ "ngầu" so với các hệ điều hành trước đó, cho phép người dùng duyệt danh sách ứng dụng dưới dạng các tile. Với tính năng thú vị này, tôi có thể nhìn lướt qua các thông báo về email, tin tức, cập nhật... chỉ với một cú liếc mắt mà chẳng cần phải bận tâm mở ứng dụng lên để theo dõi. Tuy vậy, đối với riêng tôi, Start Screen thực sự chưa làm tốt trách nhiệm của một vị trí tập trung các ứng dụng trong hệ thống.


Khi Windows 8 vẫn còn ở phiên bản đời đầu, điều làm tôi thích thú nhất đồng thời cũng khó chịu nhất chính là Start Screen của Windows 8. Khi vừa cài đặt hệ điều hành xong, Start Screen của bạn sẽ được trang bị sẵn vài ứng dụng cơ bản kèm với tile sinh động bắt mắt. Tuy vậy, theo thời gian, khi các ứng dụng được cài đặt ngày càng nhiều lên thì Start Screen của tôi cũng ngày càng giống một bãi rác thứ thiệt. Lẫn vào trong những tile sinh động của các ứng dụng Modern UI là những tile nhỏ nhỏ, xấu xí nằm len lỏi, khiến tôi không thể phiền lòng hơn về chúng. Sau đó, Microsoft đã tung ra bản cập nhật mới cho phép các ứng dụng khi cài đặt xong sẽ chỉ hiển thị tại App Screen, và người dùng phải mò vào App Screen đó để tìm ứng dụng mình cần, ghim chúng vào Start Screen nhằm tránh biến cái giao diện đẹp đẽ của hệ điều hành thành bãi rác.

Mặc dù vậy, cả hai cách quản lý Start Screen trên của Microsoft thực sự vẫn chưa làm việc hiệu quả cho lắm. Trừ khi bạn là một người cần mẫn, chăm chỉ sắp xếp, nhóm từng ứng dụng trong Start Screen, còn không bạn sẽ phải cảm thấy mệt mỏi, lười nhác mỗi khi cần tìm một ứng dụng, thiết đặt nào đó trong cái màn hình đẹp đẽ kia. Khi muốn tìm một thiết đặt nào đó của hệ thống, như trên các phiên bản Windows trước, bạn đơn giản chỉ cần mở Control panel ra là có thể mò ra được, nhưng với Windows 8, bạn sẽ còn tốn thêm một bước cân nhắc xem cái thiết đặt đó nó nằm ở PC Settings mới hay Control panel truyền thống rồi mới có thể cất công đi tìm kiếm.

Đọc đến đây hẳn sẽ nhiều người bảo tôi dở, sao không dùng cái công cụ Search của Start Screen mà tìm cho lẹ. Vâng, tôi cũng biết vậy, tuy nhiên, công cụ tìm kiếm này chỉ hoạt động hiệu quả trong vài trường hợp nhất định. Chẳng may nếu bạn không nhớ được tên chính xác của ứng dụng hay thiết lập mình cần tìm kiếm thì bạn sẽ vẫn phải tìm kiếm một cách thủ công mà thôi. Nói tóm lại, Start Screen giống như một điểm du lịch vậy, đến chơi với nó thì được chứ sống và làm việc với nó thì khó lắm !


Ngược lại với đống phiền phức mà Start Screen mang lại, Start Menu lại cho tôi cảm giác thoải mái như ở nhà. Từ giao diện desktop, hay cụ thể hơn là từ Start menu, tôi có thể gần như làm được mọi thứ. Tôi có thể mở bất cứ chương trình nào chỉ với vài cú click chuột đơn giản. Tôi có thể tủy cập vào các thư mục hay mò tới như Documents, Pictures và Downloads. Cũng từ Start Menu, tôi có thể dễ dàng mở Control Panel, Printer hay hộp thoại Run huyền thoại để nhập các câu lệnh của hệ điều hành. Start menu mặc dù chỉ trông nhỏ nhỏ xinh xinh, nhưng nó được tích hợp tất cả mọi thứ cần thiết và giúp tôi có thể làm việc với nó một cách tự nhiên nhất có thể khi làm việc trên môi trường Windows.

Thêm một sự so sánh nữa giữa Start Menu và Start Screen mà tôi muốn đề cập đến. Chẳng hạn trên Windows 7, khi tôi muốn mở một ứng dụng desktop nào đó, Photoshop chẳng hạn,thì chỉ cần một cú click chuột vào biểu tượng Start, thêm một cú nữa vào folder của Adobe và nhát click cuối cùng vào shortcut của Photoshop là tôi có thể mở được ứng dụng này lên. Còn với Windows 8 thì sao ? Một cú vào nút Start. Không vui rồi, nó mở hẳn ra cho bạn một giao diện hoàn toàn khác để tìm kiếm. Tiếp đến, tôi cần phải duyệt qua cái trang Start Screen rộng lớn để tìm kiếm cái shortcut Photoshop nhỏ bé của mình trong đó, rồi click vào đó để quay trở lại giao diện desktop truyền thống rồi ứng dụng bắt đầu mở.

Trong khi đó, trên Windows 7, hay các phiên bản Windows trước, mỗi khi người dùng mở một ứng dụng desktop, họ sẽ không phải rời bỏ cái giao diện desktop quen thuộc của mình. Còn trên Windows 8, như tôi mô tả ở trên, tôi phải tạm xa cái desktop thân thương để đến với cái giao diện Start Screen, rồi tìm tòi trong đó, rồi lại quay lại desktop để mở ứng dụng desktop. Thế mới thấy Start Screen không hiệu quả thế nào. Đấy là còn chưa nói đến trường hợp chẳng may cái shortcut ứng dụng bạn cần tìm lại không nằm ở Start Screen, thì lúc đó bạn sẽ lại phải lọ mọ vào App Screen để tìm trong một mớ cả trăm ứng dụng hiện hữu trong đó.


Dựa trên mức độ phổ biến của các ứng dụng Start Menu thay thế cho Windows 8 như Classic Shell, Pokki, Retro UI... thì chúng ta có thể thấy người dùng khát khao muốn sử dụng công cụ truyền thống này như thế nào. Việc muốn Start menu quay trở lại không phải chỉ đơn thuần bởi người dùng đã quen với nó, mà quan trọng hơn, bở Start menu thuận tiện hơn nhiều so với Start screen trên Windows 8. Dựa trên những hình ảnh demo về Start menu trên Windows 9 mà Microsoft đã công bố, công cụ mới này sẽ kết hợp cả Start menu và Start Screen vào làm một. Người dùng có thể truy cập các ưng dụng desktop, settings cũng như các ứng dụng Modern từ một nơi duy nhất mà không cần phải chuyển qua chuyển lại giữa hai môi trường khác biệt như hiện nay. Đó thực sự quả là một tín hiệu tốt cho việc phát triển sản phẩm. Nếu Microsoft có thể biến những gì đã demo thành sự thật, Start menu sẽ tiến hóa rất nhiều so với phiên bản truyền thống, trở nên mạnh mẽ, hiệu quả và thân thiện hơn với người dùng.