2015 – Năm Bùng Nổ Của Phần Mềm Mã Nguồn Mở

Phần mềm mã nguồn mở (Open Source Sofware) không còn là khái niệm mới mẻ, nó đã có từ những năm 1980, khi Richard Stallman nói về việc cung cấp phần mềm miễn phí, sau đó khi Linus Torvalds bắt đầu làm ra hệ điều hành Linux thì khái niệm này gần như bùng nổ.

Năm 2015 chứng kiến rõ hơn về cách các công ty đang mở mã nguồn của mình. Từ Apple, Microsoft cho đến Facebook, Google đều mở mã nguồn của những ứng dụng quan trọng, hứa hẹn có thể thay đổi cách mọi người làm việc với máy tính cũng như xây dựng phần mềm.

Apple đã mở mã nguồn của Swift 2, ngôn ngữ lập trình đang được dùng để tạo ra các ứng dụng cho iOS và một số ứng dụng OS X. Công ty mong muốn Swift không chỉ được dùng để viết ứng dụng cho hệ sinh thái Apple mà còn cho cả những nền tảng khác, chẳng hạn như bộ phiên dịch Swift cho Linux cũng đã được tung ra. Ngoài ra, Apple cũng khuyến khích lập trình viên trên toàn thế giới đóng góp công sức vào để hoàn thiện Swift 2 và những thành phần có liên quan.

Microsoft đã mở mã nguồn của một số thành phần quan trọng thuộc bộ khung .NET framework, vốn là nền tảng của rất nhiều phần mềm Windows mà người dùng đang sử dụng. Trong nhiều năm, .NET chỉ dành cho Windows nhưng hiện đã được mở rộng để có thể sử dụng cho cả OS X lẫn Linux. Nói cách khác, những ứng dụng  được viết dựa trên .NET sẽ không chỉ chạy được trên Windows mà cả những nền tảng đối thủ. Bằng cách này, Microsoft có thể kêu gọi lập trình viên đến với .NET bằng cách giúp họ viết ứng dụng một lần duy nhất và có thể chạy được ở nhiều nền tảng khác nhau.

Google cũng mở nền tảng trí tuệ nhân tạo TensorFlow – nền tảng sử dụng kỹ thuật “machine learning” để học hỏi, nhận biết hình ảnh, giọng nói và các dấu vết dữ liệu. Hiện TensorFlow đang được sử dụng cho chức năng điều khiển giọng nói trong các ứng dụng Google, tìm hình ảnh trong Photos, và cả chức năng trả lời tự động Smart Reply của ứng dụng email Inbox. Trước đó, Google từng thiết lập DistBelief, một hệ thống machine learning thế hệ đầu tiên. Tuy nhiên, DistBelief phụ thuộc quá nhiều vào hạ tầng kỹ thuật của Google, lại khá nặng nề và khó mở rộng. Còn TensorFlow không còn bị ràng buộc về mặt hạ tầng, và có khả năng chạy trên hầu hết mọi thứ, từ các ứng dụng smartphone cho đến phần mềm trên server siêu mạnh.

Intel đã mở mã nguồn của phần mềm ACAT, giúp nhà khoa học Stephen Hawking có thể nói được. Công ty hy vọng là các lập trình viên khác trên thế giới sẽ ứng dụng mã nguồn hệ thống này để giúp nhiều người khuyết tật hơn. ACAT (Assistive Context-Aware Toolkit) là hệ thống có thể giúp người khuyết tật giao tiếp với máy tính với rất ít cử động, trong trường hợp ông Hawking là giúp chuyển các cử chỉ mặt thành văn bản, sau đó phát thành tiếng nói.

Facebook cũng không chịu thua kém khi mở React Native, công cụ dùng để viết ứng dụng cho Android và iOS bằng JavaScript, nhưng có hiệu năng tương đương như các ứng dụng native. Instagram, Facebook cũng đang được viết một phần bằng React Native. Có rất nhiều ứng dụng nhỏ khác của công ty cũng sử dụng công cụ này. Sự hấp dẫn của việc viết ứng dụng duy nhất 1 lần nhưng chạy được 2 nền tảng chính là yếu tố chính giúp React Native ngày càng phổ biến hơn trong giới lập trình web và lập trình di động. Facebook cũng ra mắt thêm bộ khung mở giúp lập trình viên biết được hiệu năng của thiết bị mà họ đang viết ứng dụng.

Elon Musk, CEO Tesla và nhiều ý tưởng táo bạo khác, cũng đã công bố OpenAI trong năm 2015. Đây là dự án phi lợi nhuận trị giá 1 tỷ USD với mục tiêu tạo ra một bộ khung trí tuệ nhân tạo tương tự như cách mà Google đang làm. Toàn bộ nghiên cứu và thuật toán của OpenAI sẽ được mở cho mọi người sử dụng, đóng góp và hoàn thiện nó dần dần. Với sự kết hợp của toàn thế giới và sự giám sát của mọi người một cách công khai, OpenAI có thể đảm bảo rằng không một hoạt động trí tuệ nhân tạo nào trở nên quá mạnh mẽ và có thể gây nguy hiểm cho nhân loại.