Trung Quốc Đối Mặt Vụ Vỡ Nợ Doanh Nghiệp Nhà Nước Lớn Nhất 20 Năm

Khoảng cuối tháng 11/2019, theo Bloomberg, tập đoàn Tewoo, có trụ sở tại Thiên Tân, có nguy cơ trở thành doanh nghiệp nhà nước đình đám nhất của Trung Quốc vỡ nợ trong hai thập kỷ qua.

Đây có thể là dấu hiệu cho thấy Bắc Kinh đang sẵn sàng chấp nhận việc phá sản của các công ty trong khu vực quốc doanh, vốn nhạy cảm với chính trị, thay vì đưa ra các gói cứu trợ như trước đây. Phía Tewoo đã đưa ra một kế hoạch tái cơ cấu nợ chưa từng thấy gây tổn thất lớn đối với các nhà đầu tư, hoặc chuyển đổi trái phiếu mới với lãi suất thấp hơn đáng kể.

Theo thông tin trên website, tập đoàn Tewoo, đặt trụ sở tại thành phố Thiên Tân, thuộc sở hữu và được vận hành bởi chính quyền địa phương, hoạt động trong nhiều lĩnh vực gồm cơ sở hạ tầng, hậu cần, khai khoáng, xe và cảng biển. Tập đoàn cũng hoạt động tại một số quốc gia trên thế giới, bao gồm Mỹ, Đức, Nhật và Singapore.

Tewoo xếp thứ 132 trong top 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới của Tạp chí Fortune năm 2018, vị trí cao hơn so với nhiều đế chế quốc doanh lớn của Trung Quốc như nhà mạng China Telecommunications Corp. hay hãng tài chính khổng lồ Citic Group Corp. Theo Fortune, năm 2018, Tewoo đạt doanh thu 66.6 tỷ USD, lợi nhuận khoảng 122 triệu USD. Tập đoàn sở hữu tài sản trị giá 38.3 tỷ USD và có hơn 17,000 nhân viên (tính tới năm 2017). Công ty chưa từng niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Những rắc rối tài chính của Tewoo bắt đầu trở thành tâm điểm chú ý từ tháng 04/2019, khi công ty cố gắng gia hạn nợ với các chủ nợ và bán đồng với giá thấp hơn thị trường trong bối cảnh khủng hoảng tiền mặt. Cùng tháng, Fitch Ratings đã hạ 6 bậc tín nhiệm của công ty xuống mức B-, cho thấy tình trạng thanh khoản yếu và tỷ lệ đòn bẩy cao hơn dự báo.

Công ty cũng đề xuất phương án hoán đổi trái phiếu đối với 3 trái phiếu bằng đồng USD sắp đáo hạn trong vòng 3 năm tiếp theo, cũng như một trái phiếu vĩnh viễn (không có ngày đáo hạn). Đây là lần đầu tiên một doanh nghiệp nhà nước của Trung Quốc đưa ra kế hoạch tái cơ cấu nợ như vậy.

Tewoo có nguy cơ vỡ nợ với số trái phiếu trị giá 300 triệu USD đáo hạn vào ngày 16/12/2019. Đây là một trong số các trái phiếu thuộc kế hoạch tái cơ cấu nợ trên. Các trái chủ chỉ có 2 tuần để quyết định hai lựa chọn: lỗ tới 64% hoặc chấp nhận thanh toán chậm với tỷ lệ chiết khấu lớn cho số trái phiếu bằng đồng USD trị giá 1.25 tỷ USD.

Phương án tái cơ cấu nợ trên được đưa ra, sau khi Tewoo thừa nhận không thể trả lãi đối với số trái phiếu trị giá 500 triệu USD, khiến Ngân hàng Công nghiệp và Thương mại Trung Quốc (ICBC) phải thay mặt chuyển 7.87 triệu USD cho các trái chủ. ICBC là ngân hàng bảo lãnh tín dụng cho trái phiếu. Tuy nhiên, khoảng 1.6 tỷ USD trái phiếu của công ty không được bảo lãnh tín dụng như vậy.

Các công ty con của Tập đoàn Tewoo trước đó cũng không trả nợ đúng hạn. Hồi tháng 07/2019, công ty Tianjin Hopetone Co. không trả được lãi cho số trái phiếu trị giá 1.21 tỷ Nhân dân tệ, còn công ty Tianjin Haoying Industry & Trade Co. không trả được lãi cho khoản vay đáo hạn vào tháng 06/2019.

Nguy cơ vỡ nợ của Tewoo cho thấy Bắc Kinh đang ngày càng cứng rắn hơn đối với các công ty quốc doanh gặp vấn đề, trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế đất nước giảm tốc mạnh nhất trong 3 thập kỷ. Việc này cũng làm dấy lên những quan ngại đối với Thiên Tân, sau khi thành phố đồng loạt bị hạ xếp hạng tín nhiệm và đối mặt với nhiều khó khăn trong việc huy động vốn. Thiên Tân hiện là thành phố có tỷ lệ nợ trên GDP lớn nhất tại Trung Quốc.