Thế Giới Đang Ngập Trong Nợ

Khoảng giữa tháng 01/2020, Viện Tài chính Quốc tế công bố khối nợ toàn cầu tăng 9,000 tỷ USD lên mức kỷ lục gần 253,000 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2019.

Con số cũng kéo tỷ lệ nợ trên GDP toàn cầu lên 322%, vượt đỉnh cũ năm 2016. Nợ toàn cầu gồm nợ hộ gia đình, chính phủ và doanh nghiệp.

Hơn một nửa khối nợ thuộc về các nước phát triển, như Mỹ hay Châu Âu. Tổng nợ trên GDP của nhóm là 383%. Các nước như New Zealand, Thụy Sĩ và Na Uy cũng có nợ hộ gia đình tăng cao. Trong khi đó, nợ chính phủ trên GDP của Mỹ và Australia đều đang ở mức kỷ lục.

Tại các nước đang phát triển, mức nợ thấp hơn, tổng cộng chỉ vào khoảng 72,000 tỷ USD. Tuy nhiên, IIF cho biết con số đang tăng nhanh những năm gần đây. Ví dụ, nợ trên GDP của Trung Quốc đang tiệm cận 310% - cao nhất trong nhóm nước đang phát triển. Nhà đầu tư từ lâu đang lo ngại về tỷ lệ sử dụng đòn bẩy tại Trung Quốc.

Mức nợ khổng lồ là rủi ro với kinh tế toàn cầu, đặc biệt khi IIF dự báo con số năm 2020 còn tăng lên. IIF cho biết: “Vì lãi suất thấp và chính sách nới lỏng tài khóa, chúng tôi ước tính tổng nợ toàn cầu sẽ vượt 257,000 tỷ USD trong quý I năm 2020”

Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã 3 lần hạ lãi suất năm 2019. Lãi suất tham chiếu của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) hiện cũng ở mức thấp kỷ lục từ sau khủng hoảng tài chính.

Bất chấp điều kiện đi vay thuận lợi, rủi ro tái cấp vốn vẫn còn lớn. Năm 2020, hơn 19,000 tỷ USD khoản vay hợp vốn (syndicated loan) và trái phiếu sẽ đáo hạn. Khả năng tất cả số nợ được hoàn trả hoặc tái cấp vốn là rất khó.

Báo cáo cũng nêu ra một vấn đề khác, là nhu cầu tài chính cho các hoạt động liên quan đến biến đổi khí hậu. Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDR) của Liên hợp Quốc cần 42,000 tỷ USD tiền đầu tư cho cơ sở hạ tầng cho đến năm 2030. Tuy nhiên, IIF kết luận: “Các nước có năng lực đi vay hạn chế sẽ gặp nhiều thách thức trong việc đáp ứng nhu cầu tài chính để phát triển”