Trung Quốc Trục Xuất Hàng Loạt Nhà Báo Mỹ

Trong một đợt leo thang căng thẳng truyền thông, Trung Quốc tuyên bố sẽ trục xuất các phóng viên thường trú của nhiều trang tin lớn Mỹ, đáp trả việc Nhà Trắng giới hạn số phóng viên Trung Quốc ở Washington.

Hôm thứ Ba (17/03/2020), Bộ Ngoại giao Trung Quốc ra thông báo sẽ trục xuất các phóng viên thường trú làm việc cho New York Times, Wall Street Journal và Washington Post, đồng thời yêu cầu các cơ quan cùng VOA và tạp chí Time cung cấp cho chính phủ Trung Quốc các thông tin chi tiết về hoạt động, tài chính và bất động sản của họ ở Trung Quốc đại lục.

Cụ thể, Trung Quốc yêu cầu toàn bộ phóng viên thường trú của ba tờ báo New York Times, Wall Street Journal và Washington Post phải "thông báo với Bộ Thông tin và Bộ Ngoại giao Trung Quốc trong 4 ngày" và nộp lại thẻ nhà báo trong vòng 10 ngày, nếu thông tin ghi danh của họ hết hạn trước cuối năm 2020. Gần như tất cả phóng viên thường trú của 3 trang tin trên đều hết hạn thẻ nhà báo vào cuối năm 2020 vì trong những năm gần đây, Trung Quốc chỉ cấp cho các nhà báo thị thực hạn chế 12 tháng. Hiện chưa rõ có bao nhiêu nhà báo sẽ bị ảnh hưởng.

Thông báo được đưa ra chỉ vài tuần sau khi chính quyền Trump hồi đầu tháng 03/2020 yêu cầu 5 cơ quan truyền thông Trung Quốc tại Mỹ giảm số lượng phóng viên thường trú từ 160 người xuống còn 100 người từ ngày 13/03/2020.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết trong một tuyên bố vào thứ Tư: “Trong những năm gần đây, chính phủ Mỹ đã đặt ra những hạn chế vô lý đối với các cơ quan truyền thông và nhân sự Trung Quốc tại Hoa Kỳ, cố tình gây khó khăn cho các nhiệm vụ bình thường của họ, và khiến họ bị phân biệt đối xử và áp bức chính trị. Quyết định của Bắc Kinh là biện pháp đáp trả cần thiết, có đi có lại".

Tuyên bố cũng cho biết thêm rằng việc Mỹ phân biệt đối xử với các tổ chức truyền thông Trung Quốc được thúc đẩy bởi tâm lý Chiến tranh Lạnh. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh đã tuyên bố thách thức Mỹ "cùng chơi" trên Twitter hôm 03/03/2020, chỉ một ngày sau khi Washington ra quyết định cắt giảm số lượng phóng viên Trung Quốc.

Bà Hoa lên án việc cắt giảm nhân viên Mỹ tại các cơ quan truyền thông Trung Quốc, cho rằng hành động thực tế là "trục xuất". Bà viết: "Một bước đi nữa của áp bức chính trị và đạo đức giả trong tự do báo chí của Mỹ. Định kiến và ngăn chặn đối với truyền thông Trung Quốc”.

Các phóng viên của hãng tin nước ngoài ở Trung Quốc là đội ngũ tích cực đưa tin về Covid-19 hồi tháng 1 và tháng 2 năm 2020, thậm chí từ những ngày đầu tiên, khi dịch khởi phát ở miền trung Trung Quốc, cũng như phản ánh nhiều vấn đề nóng tại đây.

Bộ Ngoại giao đã không trả lời yêu cầu bình luận về thông tin, nhưng Ngoại trưởng Mike Pompeo đã cân nhắc về vấn đề tại một cuộc họp báo. Ông nói: "Đây không phải là biện pháp ‘có đi, có lại’ ở bất kỳ khía cạnh nào và tôi rất tiếc quyết định của Trung Quốc về việc họ ngăn chặn các hoạt động báo chí tự do, mà thật ra, điều đó sẽ thực sự tốt cho người dân Trung Quốc, trong thời đại toàn cầu nơi càng có nhiều thông tin hơn, minh bạch hơn sẽ cứu được càng nhiều người hơn”.

Dean Baquet, thành viên ban biên tập New York Times, cho rằng việc Trung Quốc trục xuất phóng viên Mỹ là "đặc biệt vô trách nhiệm, vào thời điểm thế giới cần nguồn thông tin đáng tin cậy và tự do về đại dịch do Covid-19". Matt Murray, tổng biên tập Wall Street Journal và Martin Baron, thành viên viên ban biên tập Washington Post, cũng chỉ trích quyết định của Bắc Kinh: "Quyết định của chính phủ Trung Quốc đặc biệt đáng tiếc vì nó xuất hiện giữa một cuộc khủng hoảng toàn cầu chưa từng có, khi mà các thông tin rõ ràng và đáng tin cậy về phản ứng quốc tế đối với Covid-19 là rất cần thiết. Hạn chế luồng thông tin, điều mà Trung Quốc hiện đang làm, chỉ làm tình hình thêm trầm trọng”

Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ viết trên Twitter: "Quyết định trục xuất các phóng viên khỏi Trung Quốc đại lục và Hong Kong là một bước đi nữa nhằm khiến người dân Trung Quốc và thế giới mất đi khả năng tiếp cận thông tin thực sự về đất nước họ. Mỹ kêu gọi các lãnh đạo Trung Quốc tập trung mọi nỗ lực chung tay cùng các nước khác ngăn chặn Covid-19, thay vì trục xuất nhà báo và các lan truyền thông tin sai lệch".