Mỹ Sẽ Rút Khỏi Hiệp Ước Bầu Trời Mở

Hôm thứ Năm (21/05/2020), Mỹ cho biết sẽ rút khỏi Hiệp Ước Bầu Trời Mở với 35 nước (Open Skies treaty) cho phép giám sát quân sự hàng không, với lý do là Nga nhiều lần vi phạm điều khoản trong hiệp ước.

Nhà Trắng cho biết Nga nhiều lần vi phạm điều khoản trong hiệp ước, và quá trình rút khỏi hiệp ước sẽ hoàn tất trong 6 tháng. Dù vậy, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn để ngỏ khả năng quay lại nếu Nga nghiêm chỉnh tuân thủ các điều khoản.

Ông Trump nói: "Tôi nghĩ chúng ta có quan hệ rất tốt với Nga, nhưng họ không tuân thủ hiệp ước. Chúng ta sẽ rút khỏi hiệp ước cho tới khi họ tuân thủ nó”. Quyết định của Trump cũng gây nghi ngờ về khả năng Mỹ sẽ gia hạn hiệp ước New START được ký với Nga năm 2010 và hết hạn hồi tháng 02/2020, trong đó cho phép mỗi nước triển khai không quá 1,550 đầu đạn hạt nhân.

Các thành viên NATO và một số quốc gia khác như Ukraine nhiều lần hối thúc Mỹ duy trì thỏa thuận do lo ngại Nga sẽ rút khỏi hiệp ước để đáp trả, gây suy yếu an ninh trong khu vực.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Grushko khẳng định Nga không vi phạm Hiệp ước Bầu trời mở và không có gì ngăn cản đối thoại giải quyết những vấn đề kỹ thuật mà phía Mỹ gọi là hành động vi phạm thỏa thuận.

Năm 2019, Mỹ cũng đã rút ra khỏi Hiệp ước Lực lượng hạt nhân tầm trung với Nga.

Hiệp ước Bầu trời mở được Mỹ, Nga và một số quốc gia Châu Âu ký năm 1992, có hiệu lực năm 2002 nhằm thúc đẩy tính minh bạch về hoạt động quân sự. Theo hiệp ước, 35 quốc gia thành viên được tiến hành các chuyến bay giám sát trên không phận của nhau, nhưng phải thông báo trước 72 giờ để nước chủ nhà có thời gian phản hồi.

Chính quyền Mỹ cáo buộc Nga liên tục vi phạm thỏa thuận như ngăn cản chuyến bay của Mỹ trên không phận Gruzia và vùng lãnh thổ Kaliningrad. Dù vậy, Daryl Kimball, giám đốc Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí có trụ sở tại Mỹ, nhận xét: "Hành động rút khỏi hiệp ước của Trump là quá vội vàng và thiếu trách nhiệm".