Bắc Kinh Có Kế Hoạch Lập Vùng Nhận Dạng Phòng Không Trên Biển Đông

Bắc Kinh đã lên kế hoạch lập Vùng Nhận dạng Phòng không (Air Defence Identification Zone – ADIZ) trên Biển Đông từ 2010, cùng thời điểm họ tuyên bố đơn phương lập ADIZ trên vùng biển Hoa Đông.

Trang SCMP trích dẫn một nguồn tin giấu tên trong lực lượng Quân đội Giải phóng Trung Quốc cho biết, kế hoạch lập Vùng Nhận dạng Phòng không (ADIZ) ở Biển Đông đã được Trung Quốc xây dựng và chỉ chờ cơ hội tuyên bố. ADIZ Trung Quốc dự kiến lập trên Biển Đông bao gồm khu vực quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa cùng quần đảo Đông Sa.

Ngày 04/05/2020, người đứng đầu lực lượng phòng vệ Đài Loan tuyên bố chính quyền hòn đảo đã nắm được kế hoạch lập ADIZ trên Biển Đông của Trung Quốc đại lục.

ADIZ thường được các nước tuyên bố lập trên các vùng trời ở khu vực không có tranh chấp, để chính quyền các nước theo dõi, giám sát mọi máy bay nước ngoài hoạt động để đảm bảo lợi ích an ninh quốc gia, khi yêu cầu các phi cơ tiến vào ADIZ phải phát tín hiệu nhận dạng và thông báo kế hoạch bay. Dù nhiều nước đã công bố lập ADIZ, khái niệm chưa được xác định hay quy định bởi bất cứ hiệp ước hoặc cơ quan quốc tế nào.

Giới chuyên gia quân sự nhận định nếu tuyên bố lập ADIZ trên Biển Đông, Trung Quốc có nguy cơ làm leo thang căng thẳng với Mỹ và có thể gây thiệt hại không thể khắc phục trong quan hệ với các nước Đông Nam Á.

Lu Li-Shih, cựu giảng viên tại học viện hải quân Đài Loan, cho rằng việc Bắc Kinh bồi đắp phi pháp các đảo nhân tạo thuộc quần đảo Trường Sa và tiến hành hoạt động quân sự hóa trái phép, đặc biệt là xây đường băng và hệ thống radar trên các đá Chữ Thập, Subi và Vành Khăn trong nhiều năm qua, là một phần trong kế hoạch lập ADIZ tại Biển Đông của Trung Quốc.

Lu Li-Shih nói: "Các hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đã triển khai máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không KJ-500 cùng máy bay tuần tra chống ngầm KQ-200 ở đá Chữ Thập". Các ảnh vệ tinh được đề cập đến đều do hãng ImageSat International của Israel và Sáng kiến minh bạch hàng hải Châu Á (AMTI) thuộc Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS) công bố.

Li Jie, cựu đại tá PLA và chuyên gia hải quân, nói rằng một số nước thường hoãn công bố ADIZ cho tới khi sở hữu các thiết bị, khí tài cùng các cơ sở hạ tầng khác để quản lý khu vực. Tuy nhiên, Li cho rằng Trung Quốc vẫn có thể thông báo ADIZ sớm hơn khi họ cho rằng thời cơ đã chín muồi. Ông cho hay: "Bắc Kinh tuyên bố lập ADIZ ở biển Hoa Đông dù PLA vẫn chưa có khả năng phát hiện, theo dõi và xua đuổi máy bay nước ngoài bay vào khu vực"

Một nguồn tin quân sự Trung Quốc cho biết Bắc Kinh nhận thức được rằng Biển Đông rộng hơn biển Hoa Đông rất nhiều, do đó đòi hỏi nhiều nguồn lực cho hoạt động tuần tra hơn. Trích nguồn tin: "Bắc Kinh ngần ngại tuyên bố ADIZ ở Biển Đông vì các yếu tố kỹ thuật, chính trị và ngoại giao cần cân nhắc"

Hồi năm 2010, Trung Quốc tuyên bố xem xét lập ADIZ trên biển Hoa Đông và đưa ra tuyên bố chính thức về vùng nhận dạng phòng không vào năm 2013, nhưng chưa tuyên bố về ADIZ trên Biển Đông. Động thái lập ADIZ ở biển Hoa Đông của Trung Quốc đã bị Nhật Bản, Mỹ và nhiều nước khác trên thế giới chỉ trích quyết liệt.