Phương Pháp Điều Hướng Gen Sẽ Có Thể Tiêu Diệt Bệnh Sốt Rét

Hạ tuần tháng 11/2015, các nhà khoa học tuyên bố, phương pháp vô hiệu hóa một số gen ở loài muỗi và làm ức chế hoạt động của nó ở muỗi mẹ lẫn các thế hệ sau, sẽ có thể đẩy lùi vĩnh viễn dịch bệnh sốt rét tại nhiều khu vực trên thế giới.

Sốt rét là căn bệnh lây truyền qua vật trung gian là những con muỗi đã bị nhiễm một loại vi khuẩn thuộc chủng Plasmodium. Trước đây, các nhà nghiên cứu đã tìm được cách điều chỉnh gen của muỗi, làm cho nó có khả năng chống lại loại ký sinh trùng để không còn khả năng mang bệnh lây cho con người. Tuy nhiên, những con muỗi thế hệ sau vẫn có khả năng truyền bệnh.

Nhằm duy trì khả năng kháng ký sinh trùng di truyền qua các thế hệ muỗi, các nhà khoa học quyết định tìm cách duy trì kết quả điều chỉnh gen từ muỗi mẹ sang muỗi con và xa hơn nữa. Tuy nhiên, vấn đề khó khăn là, thế hệ sau thường chỉ thừa kế trung bình 50% gen của thế hệ trước. Nhưng các nhà nghiên cứu tại Đại học California đã tìm cách giải quyết, phương pháp mới gọi là “điều hướng gen”.

Bằng cách sử dụng kỹ thuật CRISPR-9, 2 gen mã hóa kháng thể chống ký sinh trùng đã được chèn thêm vào trong nhiễm sắc thể của muỗi. Gen sau khi điều chỉnh có thể được di truyền cho tất cả các thế hệ muỗi sau, với tỷ lệ thành công lên đến 99%.

Có thể thấy, nếu kỹ thuật trên được áp dụng ra quần thể muỗi ngoài tự nhiên, gen kháng ký sinh có thể được lan tỏa nhanh chóng, giúp chống lại dịch bệnh sốt rét tại nhiều khu vực trên thế giới. Theo kế hoạch, các nhà nghiên cứu sẽ triển khai thí điểm trong năm 2016.

Tuy nhiên, dự án này vẫn vấp phải một số ý kiến về đạo đức khoa học. Anthony James, giáo sư sinh học phân tử tại đại học California cho biết: “Sẽ không đâu vào đâu cho đến khi khoa học tiến tới mức độ có thể xử lý được mọi khía cạnh của vấn đề. Chúng ta không nên làm bất cứ điều gì ngu ngốc trước khi nắm chắc”.