Apple Sẽ Tái Phát Hành Hệ Điều Hành Huyền Thoại Lisa Trong Năm 2018

Lisa được ra mắt vào ngày 19/01/1983, có thể nói cỗ máy tính Lisa là dự án lâu đời nhất trong lịch sử tồn tại và phát triển của Apple. Đến khoảng cuối tháng 12/2017, 35 năm sau, Computer History Museum sẽ mang đến cơ hội được trải nghiệm một trong những giao diện đồ họa người dùng (GUI) đầu tiên của thế giới mà Lisa từng sử dụng ngay trên các loại màn hình hiện đại nhất. Đặc biệt hơn, giao diện sẽ hoàn toàn miễn phí.

Al Kossow, người phụ trách phần mềm tại Computer History Museum, đã tiết lộ thông tin về sự phục hồi của mã nguồn hệ điều hành và các ứng dụng của Lisa. Ngoài ra, Apple cũng đang tiến hành xem xét quá trình chuyển đổi của mã. Ông cho biết sau khi quá trình kiểm tra kết thúc, Computer History Museum sẽ phát hành một văn bản tóm tắt về ý nghĩa dự án Lisa và chính thức đưa mã nguồn đến với người dùng vào năm 2018.

Sự ra đời của Lisa có thể là nguyên nhân dẫn đến mâu thuẫn giữa Steve Jobs và Bill Gates. Apple đã từng tìm đến phòng thí nghiệm Xerox PARC để kiểm tra các hoạt động về thiết kế giao diện đồ họa. Thời điểm đó, Xerox đã tìm ra chìa khóa cho công nghệ máy tính tương lai, nhưng lại vấp phải những hạn chế về mặt công nghệ.

Mặt khác, Apple lúc đó đang phát triển mạnh mẽ sau thành công của Apple II, và Steve Jobs đã đưa ra lời đề nghị khá hấp dẫn: trải nghiệm công nghệ của Xerox trong 3 ngày, đổi lại Xerox có thể mua 100,000 cổ phiếu của Apple với giá 10 USD/cổ phiếu. Cuối cùng, đội ngũ kỹ sư của Jobs đã vận dụng hết những gì tìm hiểu được từ Xerox và tạo ra Lisa. Do đó, Lisa trở thành cỗ máy tính tiên tiến và là một trong những người tiên phong trong việc cung cấp GUI, hệ thống thông file và chuột máy tính cho người dùng. Tuy nhiên, mức giá khoảng 25,000 USD tại thời điểm đã khiến Lisa nhanh chóng thất bại và dần bị quên lãng.

Đoạn quảng cáo dành cho Lisa cũng bị phê bình vì quá vô vị, dù người lên ý tưởng chính là Steve Jobs. Thông điệp trong quảng cáo cũng quá đơn giản đến mức nhàm chán: Hãy đưa cho chúng tôi 25,000 USD và bạn sẽ cực kỳ năng suất mà vẫn có thời gian để ăn một bữa sáng ngon miệng.

Sau đó, Walter Isaacson, cựu CEO của CNN đã dự đoán rằng mâu thuẫn giữa Bill Gates và Steve Jobs sẽ bị đẩy lên cao trào khi Microsoft ra mắt hệ điều hành Windows. Bill Gates cũng đã từng nghiên cứu những công nghệ tại phòng thí nghiệm Xerox PARC. Điều này lý giải vì sao Jobs cáo buộc ông đạo ý tưởng hệ điều hành của Apple. Bill Gates cho biết ông từng trả lời Steve Jobs rằng: “Tôi tin là cả 2 chúng ta đều có chung người hàng xóm giàu có tên Xerox. Nên tôi đã đột nhập vào nhà hắn ta để ăn cắp bộ TV của hắn, nhưng cuối cùng lại phát hiện ra Jobs đã mang nó đi trước rồi”.

Issaacson cũng từng đặc biệt quan tâm đến cái tên Lisa mà Apple đặt cho cỗ máy tính, chính là từ viết tắt cho cụm “Local Integrated System Architecture” (tạm dịch: Cấu trúc hệ thống tích hợp cục bộ). Nhưng sau đó, Steve Jobs thừa nhận ông đã sử dụng tên cô con gái lớn, Lisa Nicole Brennan để đặt cho cỗ máy tính của mình.

Thất bại của Lisa cùng những tranh cãi nảy lửa giữa Steve Jobs và John Sculley - vị CEO kế nhiệm do đích thân Jobs chỉ định đã dẫn đến việc ông bị gạt ra khỏi dự án, và chuyển sang đội ngũ Mac. Đó là những gì cơ bản nhất về Lisa trước khi Computer History Museum công bố đoạn mã nguồn cho hệ điều hành vào năm 2018.